Συναισθηματικό κέντρο χωρίς δάκρυα: τι κάνει η ντροπή

Το κοινό σημείο των τριών είναι η εικόνα: πώς φαίνομαι, πόσο αξίζω στα μάτια όποιου με κοιτάζει, και αν αυτό είναι πράγματι ό,τι ήθελα να είμαι. Ο κόσμος τούς φτάνει μέσα από το συναίσθημα, πριν από το γεγονός και το σχέδιο: η ατμόσφαιρα του δωματίου, η διάθεση όσων είναι μέσα, η εντύπωση που αφήνει ό,τι συμβαίνει. Γι’ αυτό αυτή η τριάδα κοιτάζει προς το παρελθόν: η εικόνα συναρμολογείται από όσα έχουν ήδη ειδωθεί και κριθεί.

Το κοινό συναίσθημα είναι η ντροπή, που σε ορισμένες σχολές ονομάζεται λύπη. Δεν σημαίνει ότι ντρέπονται συχνά, αλλά ότι το ερώτημα της αξίας τους δεν κλείνει ποτέ οριστικά, και ο καθένας το κλείνει προσωρινά με τον τρόπο του: ο ένας πλημμυρίζει τους άλλους με συναίσθημα και αγοράζει την αξία με το να τον χρειάζονται, ο δεύτερος σβήνει το συναίσθημα και βάζει στη θέση του το αποτέλεσμα, ο τρίτος κρατάει το συναίσθημα μέσα του και φτιάχνει αξία από το ότι δεν μοιάζει με κανέναν. Κανένας από τους τρεις δεν υποδέχεται τη ντροπή σαν συναίσθημα που περνάει και φεύγει.

Από μέσα, αυτό το κέντρο διαφέρει επειδή στο «ποιος είμαι» απαντάει η αντήχηση στους άλλους, όχι το όριο ούτε η κατανόηση. Το σωματικό κέντρο ξέρει πού στέκεται και για εικόνα δεν ρωτάει· το συναισθηματικό δεν είναι σίγουρο για την αξία του ώσπου κάποιος να την επιβεβαιώσει. Το νοητικό στηρίζεται σε ό,τι μπορεί να προβλεφθεί· το συναισθηματικό στο ότι το είδαν.

Ο άξονας είναι ένας: προς τα πού πηγαίνει το συναίσθημα. Ούτε η ιδιοσυγκρασία, ούτε η κοινωνικότητα, ούτε το πόσο συναίσθημα φαίνεται απ’ έξω: ένας συγκρατημένος τύπος 2 και ένας εκδηλωτικός τύπος 4 είναι εξίσου συνηθισμένοι με το αντίθετο. Στον τύπο 2 το συναίσθημα πηγαίνει προς τα έξω, στους άλλους. Στον τύπο 4 προς τα μέσα, στον εαυτό του. Στον τύπο 3 πουθενά: σβήνει πριν διαλέξει κατεύθυνση, και τη θέση του παίρνει η δράση. Κάθε άλλη φαινομενική διαφορά κατεβαίνει από αυτήν.

Μία ερώτηση για κάθε ζευγάρι. Τύπος 2 ή 3: όταν σας επαινούν, τι μετράει περισσότερο, ότι σας αγαπούν ή ότι σας αναγνώρισαν; Το πρώτο είναι συναίσθημα προς τα έξω, το δεύτερο αποτέλεσμα στη θέση του συναισθήματος. Τύπος 3 ή 4: όταν είστε άσχημα, καταφεύγετε στη δουλειά ή στο ίδιο το βίωμα; Ο τύπος 3 στη δουλειά, ο τύπος 4 στο βίωμα. Τύπος 4 ή 2: σε μια δύσκολη στιγμή, περιμένετε να σας καταλάβουν ή τρέχετε να βοηθήσετε εσείς; Ο τύπος 4 περιμένει να τον δουν, ο τύπος 2 πηγαίνει πρώτος.

Το συνηθισμένο λάθος αφορά τον τύπο 3: τον περνούν για σωματικό ή νοητικό τύπο, γιατί το σβησμένο συναίσθημα μοιάζει απ’ έξω με αποτελεσματικότητα και υπολογισμό. Η διαφορά είναι ότι ο σωματικός τύπος κινείται επειδή αγγίχτηκε το όριό του, και ο νοητικός υπολογίζει επειδή ψάχνει στήριγμα· ο τύπος 3 δρα για να επιβεβαιώσει το αποτέλεσμα την αξία του. Αν φύγει το κοινό, ο τύπος 8 συνεχίζει, ο τύπος 5 συνεχίζει, και ο τύπος 3 δυσκολεύεται να καταλάβει για ποιον λόγο.