Enneagram sp4: volharding zonder vangnet

Op een boerenerf bij Hoogeveen staat in de winterstalling een Kip-caravan uit de jaren zeventig die sp4 in drie winters heeft opgeknapt: rotte vloer eruit, elk raam opnieuw gekit. Een chalet op de camping is warmer en kost geen zaterdag. Alleen slaapt daar elke week een ander, en een vier die niets zo slecht verdraagt als inwisselbaar zijn, wil niet de gast van deze week zijn. Onder het bed zit een plank die ze drie keer zaagde; de scheve rand blijft.

Op de hoek van haar straat plakt Henk al tweeëntwintig jaar haar banden, terwijl zij erbij wacht. In februari hangt er een briefje: in april stopt hij, en er komt een zaak die alleen eigen e-bikes aanneemt. Haar fiets rijdt prima. Toch koopt sp4 die week een montagestandaard en haalt ze op het balkon haar achternaaf uit elkaar, elk veertje op volgorde op een theedoek. Zolang alleen Henk weet hoe die naaf vanbinnen zit, is haar vervoer het geheim van een ander.

Sinds de studio’s om thuisopnames vragen, heeft sp4 een stille ruimte nodig. Een geluidscabine kost tweeduizend euro, en in de maand dat een klant pas na zestig dagen betaalt, staat er zevenhonderd op de bank. Ze koopt vijf verhuisdekens en een doos schuim en bouwt in één weekend de trapkast om. Haar stem klinkt er doffer dan in een cabine; een regisseur vraagt of ze verkouden is. Ze neemt er toch alles op, in de geur van stof en haar eigen dekens.

Eind mei loopt de appgroep van de studio vol: ‘vakantiegeld binnen!’, een schermafbeelding van een bankapp, drie bierflesjes. De technici zijn in dienst; sp4 werkt per opdracht. Haar afgunst, die zich hecht aan wat een ander vanzelf toevalt, krijgt daardoor een getal: acht procent van een jaarloon, elk voorjaar, met daarachter een loon dat bij griep doorloopt en een pensioen dat groeit terwijl niemand eraan denkt.

Volharding heet bij haar: elke factuur eerst verdelen. Acht procent naar de spaarrekening voor mei, een deel voor als ze ziek wordt, een deel voor later, een deel voor de blauwe envelop, en pas wat overblijft is om van te leven. Ook in de maand dat een klant op zich laat wachten, gaat de verdeling voor. Slaat ze een maand over, dan ligt ze in november met griep in een huis waar niets doorloopt.

Eén keer gaat ze naar een zzp-avond in het buurthuis, waar iedereen klaagt over het ontbrekende vangnet. Haar afgunst zou zich daar thuis voelen; zelfbehoud haalt haar er na één avond weg, want met instemming is nog nooit een huur betaald, en of die er volgend jaar nog is, weet niemand. Dus als de technici in juli met hun meigeld naar de Ardèche rijden, neemt sp4 in de trapkast zes extra afleveringen van een Deense kinderserie op. Van elke aflevering gaat de helft naar de spaarrekening die in haar bankapp ‘mei’ heet. Onder de campingfoto’s zet ze een duim.