ลักษณ์ย่อยตามสัญชาตญาณ
นพลักษณ์ so4: อยู่ในวงแล้วอยากมีชื่อ
กดดูผลตอนรถติดอยู่บนถนนมิตรภาพขาเข้าโคราช หน้าจอขึ้นว่า so4 ความอาย แล้วรถข้าง ๆ ก็บีบแตรพอดี หน้านี้ตามดูว่าความอิจฉาของลักษณ์ 4 ทำอะไรกับที่ทางของเขาในวง เมื่อการเทียบทุกครั้งมีคนเห็น ถ้าผลยังวางรหัสอื่นของลักษณ์ 4 ไว้ใกล้ ๆ ก็ปล่อยให้มันอยู่ตรงนั้นไปก่อน
- หลัก
- รอง
- ที่ลืมไป
รหัสลักษณ์ย่อยไม่ได้บอกว่าอีกสองอัน อันไหนรอง อันไหนที่ลืมไป
01
สัญชาตญาณนี้เฝ้าอะไรไว้
- spเก็บแรงไว้กับตัว
- soลงแรงไปกับส่วนรวม
- sxทุ่มไปกับคนตรงหน้า
รุ่น ม.6 ปี 2550 ของโรงเรียนประจำจังหวัดที่โคราชมีสมาชิกในกลุ่มไลน์ร้อยแปดสิบคน ถ้าจะหาเบอร์ใครสักคนที่หายไปสิบปี ทุกคนรู้ว่าต้องถาม so4 เขาจำได้ว่าใครย้ายไปไหน แต่งกับใคร ลูกชื่ออะไร แบบสังคมคอยดูว่าใครในวงโยงถึงใครบ้าง และในรุ่นนี้ เส้นส่วนใหญ่ผ่านมือเขา ในโทรศัพท์ของเขา ชื่อเพื่อนรุ่นมีมากกว่าชื่อญาติเกือบสามเท่า
งานเลี้ยงรุ่นปีนี้ ตอนยกแก้ว ประธานรุ่นขอบคุณเขาต่อหน้าทุกโต๊ะว่า “ต้น คนที่ว่างที่สุดในรุ่นเรา” ทั้งห้องหัวเราะ คืนนั้นกลับถึงบ้าน เขาเปิดสมุดเล่มเก่า ไล่โทรหาเพื่อนสามคนที่ไม่มีใครติดต่อได้มาสิบห้าปี จนเจอหนึ่งคนตอนตีหนึ่ง แล้วส่งเบอร์เข้ากลุ่มก่อนนอน
ลูกคนแรกเพิ่งคลอด เขานอนวันละสี่ชั่วโมงอยู่เป็นเดือน อย่างอื่นหลุดไปหมด เหลือไว้อย่างเดียวคือคืนวันพฤหัส ที่กรรมการรุ่นหกเจ็ดคนนั่งกันที่ร้านส้มตำหน้าโรงเรียนเก่า แบ่งกันว่าใครจะเป็นพิธีกร ใครจะนั่งโต๊ะหน้า และจะชวนอาจารย์คนไหนมา เขาไปถึงสามทุ่ม อุ้มกระเป๋าผ้าอ้อมมาด้วย และนั่งอยู่จนร้านเก็บโต๊ะ
02
กิเลสของลักษณ์ออกมาหน้าตาแบบไหน
- กิเลสของลักษณ์ออกไปข้างนอกผ่านสัญชาตญาณ
- ลักษณ์ย่อยสวนทาง: กิเลสวกกลับมาต้านตัวเอง
ช่วงประมูลของที่ระลึกให้โรงเรียน พิธีกรอ่านยอดเสียงดังทีละคน เพื่อนหมอสองหมื่น เพื่อนนายอำเภอสามหมื่น ของเขาสองพัน เขาอิจฉาไปถึงน้ำเสียงของพิธีกรตอนอ่านคำว่าสามหมื่น ที่เหลือของคืนนั้น เขาเดินไปสามโต๊ะเพื่ออธิบายว่าเดือนนี้เงินไปอยู่ที่ค่าโรงพยาบาลของแม่
ก่อนงานเลี้ยงรุ่นทุกปี เขาเปิดดูโพลในกลุ่มว่าใครกดไปบ้าง ถ้ารายชื่อมีคนที่ได้ดีมากเกินไป วันนั้นเขาก็จะมีงานด่วนที่ออฟฟิศ สองปีติดแล้วที่งานด่วนมาตรงวันงานพอดี ทั้งที่ยังไม่มีใครพูดอะไรกับเขาเลยสักคำ คืนงานเลี้ยง เขานั่งอยู่ในออฟฟิศที่ไฟปิดไปครึ่งชั้น กับความอายที่ไม่มีใครในรุ่นได้เห็น
ดังที่สุดคือหนังสือรุ่นฉบับครบยี่สิบปี ทุกคนได้คนละหน้าให้เขียนว่าตอนนี้ทำอะไรอยู่ หน้าของเพื่อนเต็มไปด้วยตำแหน่ง หมอ ผู้พิพากษา นายอำเภอ so4 เขียนหน้าของตัวเองใหม่เจ็ดรอบ สุดท้ายส่งรูปคู่กับครูประจำชั้นไปแทนชื่องาน คืนที่แจกหนังสือ ความอิจฉาพาเขานั่งดูว่าใครเปิดมาหยุดที่หน้าของเขา และหยุดนานแค่ไหน
03
ต่างจากอีกสองแบบในลักษณ์เดียวกันอย่างไร
- หน้านี้
- ลักษณ์ย่อยสวนทาง
sp4, ความอึด
ลักษณ์ย่อยสวนทางของใหม่ของใคร ทั้ง sp4 และ so4 ถามราคาเป็นคำถามแรก ในงานวันเกิดยาย แม่เล่าให้ทุกคนฟังว่าน้องชายได้ทุนไปเรียนที่ญี่ปุ่น sp4 กลับบ้านไปสมัครเรียนภาษาญี่ปุ่นออนไลน์ แล้วท่องคันจิคนเดียวทุกคืนหลังสี่ทุ่ม so4 อาสาจัดงานเลี้ยงส่งน้อง ชวนญาติทั้งสองฝั่ง จองร้าน และขึ้นพูดเป็นคนแรก เวลาคนใกล้ตัวได้ดี เราหาเวลาไปทำสิ่งที่ขาดด้วยมือตัวเอง หรือหาทางกลับไปยืนกลางวงอีกครั้ง
sx4, การแข่งขัน
ทั้ง sx4 และ so4 ดูสตอรี่ของคนที่อิจฉาครบทุกอัน แต่ไม่เคยกดหัวใจให้สักอัน แฟนเก่าโพสต์ข่าวหมั้นกับคนใหม่ sx4 เปิดโปรไฟล์ของคนใหม่ดูทีละโพสต์ เทียบงาน เทียบหน้า เทียบรถ จนเช้า so4 ส่งข้อความถามเพื่อนในแก๊งสามคนว่ามีใครรู้เรื่องนี้ก่อนเขาไหม แล้วนั่งนับว่ามีกี่คนตอบว่ารู้ เห็นคนที่เคยเป็นของเราอยู่กับคนใหม่ อะไรทำให้นอนไม่หลับ คนใหม่คนนั้น หรือเรื่องที่ว่าใครในแก๊งรู้ก่อนเรา
04
ตำแหน่งในลำดับ และสัญชาตญาณที่ลืมไป
- so/sp/sx
- so
- sp
- sx
- so/sx/sp
- so
- sx
- sp
เมื่อสัญชาตญาณนี้เป็นหลัก ลำดับเป็นได้สองแบบ
บริษัทคู่แข่งเสนอเงินเดือนเพิ่มอีกเก้าพัน แต่ต้องย้ายไปอยู่ชลบุรี so4 ตอบปฏิเสธภายในวันเดียว ที่โคราชทุกคนในรุ่นรู้ว่าจะหาใครต้องโทรหาเขา ที่ชลบุรีเขาจะเป็นแค่พนักงานใหม่ในหอพักบริษัท เมื่อแบบสังคมเป็นหลัก เรื่องนี้ก็กลายเป็นเรื่องที่เขาเล่าให้วงเหล้ารุ่นฟังอย่างขำ ๆ สามปีต่อมา คนที่รับตำแหน่งนั้นแทนผ่อนบ้านหลังแรกได้แล้ว
เพดานห้องน้ำในคอนโดของเขารั่วมาแปดเดือน ถังน้ำยังวางรองอยู่ตรงเดิม ห้องนี้ไม่มีใครในรุ่นเคยเห็น และความอิจฉาของ so4 ไม่เคยปล่อยให้เรื่องที่ไม่มีใครมองเห็นถึงคิว วันอาทิตย์เขาใช้ไปกับการไล่อัปเดตรายชื่อรุ่นในตาราง ส่วนช่างซ่อมเพดานยังไม่ได้แม้แต่โทรถามราคา ในลำดับที่ได้ของเขา แบบผดุงตนเป็นอันที่ลืมไป
ภรรยาได้เลื่อนเป็นหัวหน้าแผนก เขาเอาไปโพสต์ในกลุ่มรุ่นก่อนที่เธอจะทันโทรบอกแม่ตัวเอง มีคนเข้ามาแสดงความยินดีเกือบร้อยคน ส่วนภรรยานั่งเงียบอยู่ปลายโซฟา และเขาก็ไม่เข้าใจว่าเธอเงียบเพราะอะไร ลำดับแบบนี้มีแบบผดุงตนเป็นอันรอง และแบบความสัมพันธ์อยู่ในที่ที่ลืมไป เรื่องของสองคนจึงกลายเป็นข่าวของวง
05
แบบทดสอบบอกอะไร
แยกออกจากกันหมด: ได้ทั้งลักษณ์ย่อยและลำดับครบ
อันรองกับอันที่ลืมไปยังไม่แยกออกจากกัน: ได้ลักษณ์ย่อย แต่ไม่ได้ลำดับ
อันหลักกับอันรองยังไม่แยกออกจากกัน: ได้สองตัวเลือก
บอกไว้ตั้งแต่ต้น ในสี่อย่างที่แบบทดสอบบอกได้ สัญชาตญาณหลักคืออย่างที่จับได้แม่นน้อยที่สุด เกือบครึ่งหนึ่งของคนที่ทำ คะแนนสองตัวออกมาใกล้เคียงกัน ตอนนั้นเราจึงแสดงสองอย่างแทนที่จะเป็นอย่างเดียว ความอายอาจเปลี่ยนถ้อยคำที่ so4 ใช้พูดถึงผู้คน วงที่อยู่แล้วเจ็บเล่าง่ายกว่าว่าเป็นวงที่ไม่จำเป็น “อยู่บ้านสบายใจกว่า” “งานเลี้ยงรุ่นไม่ได้สำคัญอะไร” “เพื่อนไม่ต้องเยอะ มีไม่กี่คนก็พอ” ถ้อยคำพวกนี้เป็นของแบบผดุงตนแท้ ๆ ผลจึงอาจวางแบบสังคมไว้ต่ำ ให้แบบผดุงตนขึ้นเป็นหลักหรือสองแบบสูสีกัน
06
คำถามที่เจอบ่อย
อยู่ในแก๊งที่ทำให้รู้สึกแย่มาหลายปี ทำไมยังไม่ออก
so4 อาจยังอยู่เพราะวงนั้นถือภาพหนึ่งของเราไว้ เป็นภาพที่เรายังไม่ยกโทษให้ตัวเอง การอยู่ต่อจึงเหมือนพยายามแก้ภาพนั้นต่อหน้าพยานชุดเดิม ภาพแบบนี้มักเปลี่ยนได้ด้วยพยานชุดใหม่ ลองมีวงที่สองที่เราเข้าไปทีหลัง เช่นชมรมหรือคลาสตอนเย็น แล้ววงเก่าอาจเบาลงเองโดยไม่ต้องประกาศลาออก
ทำไมอยู่กับคนแปลกหน้าสบายใจกว่าอยู่กับเพื่อนเก่า
ในแก๊งเก่าทุกคนมีฉายาที่ติดมาตั้งแต่ ม.ต้น และฉายาของเราอาจพกคำตัดสินเมื่อยี่สิบปีก่อนมาด้วย คนแปลกหน้ายังเรียกเราด้วยชื่อธรรมดา สำหรับลักษณ์ 4 ที่มีแบบสังคมเป็นหลัก ความโล่งตรงนั้นน่าจะมาจากว่ายังไม่มีใครตั้งชื่อให้เรา ถ้าอยากให้วงเก่าสบายขึ้น ลองบอกเพื่อนสักคนตรง ๆ ว่าอยากให้เรียกชื่อเล่นเฉย ๆ
จะบอกคนใกล้ตัวอย่างไรว่าโดนแซวต่อหน้าคนอื่นแล้วเจ็บกว่า
ในวงแบบไทย การแซวคือความสนิท พอบอกว่าเจ็บก็อาจกลายเป็นคนไม่สนุกไปทันที แทนที่จะพูดเรื่องความรู้สึก ลองกันไว้เป็นหัวข้อ “แซวเรื่องอื่นได้ แต่เรื่องงานกับเรื่องเงินเก็บไว้ตอนอยู่กันสองคน” สำหรับ so4 มุกที่แตะจุดนั้นต่อหน้าคนอื่น อาจเหมือนทั้งวงพูดประโยคที่เราพูดกับตัวเองไว้ก่อนแล้ว
ไม่ชอบเป็นจุดสนใจ แต่พอไม่มีใครเห็นกลับน้อยใจ เป็นเพราะอะไร
สองความรู้สึกนี้อาจมาจากที่เดียวกัน ตอนเป็นจุดสนใจ การเทียบเกิดขึ้นต่อหน้าทุกคนโดยที่เราคุมไม่ได้ ตอนไม่มีใครเห็น ก็เหมือนการเทียบจบไปแล้วและไม่มีชื่อเราอยู่ในนั้น สำหรับ so4 ทั้งสองอย่างจึงอาจเจ็บพอกัน ลองรับบทเล็ก ๆ ที่เรากำหนดเองได้ว่าจะให้คนเห็นเรื่องไหน อย่างเป็นคนกล่าวขอบคุณครูในงาน แทนที่จะรอให้วงตัดสิน