ลักษณ์ย่อยตามสัญชาตญาณ
นพลักษณ์ sp4: เมื่อความอิจฉาต้องลงมือเอง
รหัส sp4 มาพร้อมคำว่าความอึด ทั้งที่สิ่งที่เราทำอยู่ทุกวันดูจะเป็นความดื้อมากกว่า ข้าง ๆ อาจมีรหัสลักษณ์ 4 อีกตัวที่คะแนนใกล้กัน หน้านี้ดูว่าความอิจฉาของลักษณ์ 4 หันไปทางไหนเมื่อเรื่องปากท้องมาก่อน รหัสที่ได้เป็นข้อเสนอจากคำตอบของเราเอง ยังไม่ใช่คำตัดสิน อ่านแล้วค่อยเทียบกับชีวิตจริงว่าตรงไหนใช่
- หลัก
- รอง
- ที่ลืมไป
รหัสลักษณ์ย่อยไม่ได้บอกว่าอีกสองอัน อันไหนรอง อันไหนที่ลืมไป
ลักษณ์ย่อยสวนทาง: กิเลสวกกลับมาต้านตัวเอง
01
สัญชาตญาณนี้เฝ้าอะไรไว้
- spเก็บแรงไว้กับตัว
- soลงแรงไปกับส่วนรวม
- sxทุ่มไปกับคนตรงหน้า
ที่ตลาดสดมีตะกร้าเส้นพลาสติกแขวนขายเกือบทุกแผง ใบละหกสิบบาท ลายเดียวกันหมด แต่ sp4 หิ้วใบที่นั่งสานเองสามคืน หูหิ้วเอียงไปข้างหนึ่ง สัญชาตญาณแบบผดุงตนของลักษณ์ 4 ดูแลของที่มีรอยแรงของตัวเองติดอยู่ ของสำเร็จรูปใครซื้อก็ได้เหมือนกัน ในนั้นไม่มีอะไรให้จำตัวเองได้ ส่วนแรงที่ลงไปทิ้งรอยไว้ หูที่เอียงนั้นทำให้หยิบถูกใบทันทีแม้วางปนกับของคนอื่นอีกสิบใบ
ข้าวสารที่บ้านกินทั้งปีมาจากนาของพ่อที่สุพรรณบุรี พ่อโทรมาบอกว่าเกี่ยวรอบนี้เสร็จจะให้คนอื่นเช่านาต่อ หลังไม่ไหวแล้ว ถังข้าวสารยังเต็มอยู่ แต่คืนนั้น sp4 ยื่นใบลาพักร้อนช่วงหว่านข้าว ขอตามพ่อลงนาหนึ่งฤดู จดว่าปล่อยน้ำเข้าวันไหน ใส่ปุ๋ยเท่าไร ที่ทำให้กลัวมีเรื่องเดียว ข้าวที่ทั้งบ้านกินขึ้นอยู่กับมือของพ่อ และมือคู่นั้นกำลังจะวางเคียว
เมษายน แอร์ในห้องเช่าเสีย คอมเพรสเซอร์พัง เงินที่เหลือถึงสิ้นเดือนมีไม่กี่ร้อย แทนที่จะผ่อนแอร์ใหม่ เงินไปลงที่พัดลมมือสอง กล่องโฟมจากแผงปลา กับท่อพีวีซีสองท่อน พอเงินเหลือน้อย sp4 เอามันไปไว้ตรงที่ลงมือทำเองได้ แอร์กล่องโฟมเย็นสู้ของจริงไม่ได้ ต้องเติมน้ำแข็งทุกสามชั่วโมง แต่ทุกชิ้นในนั้นรู้ว่ามาจากไหนและน็อตตัวไหนขันเอง
02
กิเลสของลักษณ์ออกมาหน้าตาแบบไหน
- กิเลสของลักษณ์ออกไปข้างนอกผ่านสัญชาตญาณ
- ลักษณ์ย่อยสวนทาง: กิเลสวกกลับมาต้านตัวเอง
สร้อยทองสองบาทที่คอเพื่อนร่วมงานเป็นของขวัญรับปริญญาจากแม่ ความอิจฉาของลักษณ์ 4 จ้องของที่คนอื่นได้มาเปล่า ๆ พอแบบผดุงตนเป็นสัญชาตญาณหลัก สายตาก็ลงไปที่ฐานรองรับชีวิต ว่าของใครแน่นกว่าและได้มาจากไหน sp4 ออมทองเดือนละห้าร้อยมาสองปี ในกล่องเพิ่งได้หนึ่งสลึง ความอิจฉาเลิกเป็นความรู้สึก กลายเป็นส่วนต่างที่เอาขึ้นตาชั่งได้
ความอึดคือสิ่งที่ฐานแบบนี้เรียกเก็บ ของที่ได้มาอยู่ของมันเอง สร้อยของเพื่อนไม่เคยเห็นหน้าโรงรับจำนำ ส่วนทองที่ออมเอง พอแม่เข้าโรงพยาบาล ก็ต้องไปนอนในตู้จำนำ แล้วต้องต่อดอกทุกสี่เดือนจนกว่าจะไถ่คืนไหว ความอึดของ sp4 คือค่าต่อดอกของฐานที่ไม่ได้ติดมากับนามสกุล ซึ่งต้องจ่ายตราบที่ฐานยังตั้งอยู่
ความอิจฉาอยากให้มีคนเห็นช่องว่างนี้แล้วบอกว่าไม่ยุติธรรม แต่แบบผดุงตนไม่สร้างอะไรบนความเห็นใจของคนอื่น เพราะเก็บสำรองไว้ไม่ได้ และตรวจไม่ได้ว่ายังอยู่ไหม ตีสี่ครึ่งทุกเช้า ตอนเพื่อนร่วมงานยังหลับ sp4 นั่งร้อยมาลัยมะลิหน้าห้อง ส่งแผงหน้าวัดก่อนไปทำงาน เย็นวันเสาร์เงินทั้งสัปดาห์ไปเป็นทองที่ร้านปากซอย กล่องแดงเล็ก ๆ ในลิ้นชักแต่ละกล่องคือค่าส่วนเพิ่มของสิ่งที่เพื่อนได้มากับวันรับปริญญา และจดความอิจฉาไว้ครบกว่าคำพูดใด ๆ
03
ต่างจากอีกสองแบบในลักษณ์เดียวกันอย่างไร
- หน้านี้
- ลักษณ์ย่อยสวนทาง
so4, ความอาย
ทั้งคู่คุยกับใครสักสิบนาทีก็บอกได้โดยไม่ต้องมีใครถาม ว่าคนตรงหน้ามีอะไรที่ตัวเองไม่มี ตั้งแต่ประกันสุขภาพของบริษัทไปจนถึงพ่อที่โทรมาถามทุกเย็น ที่ลานแอโรบิกในสวนสาธารณะตอนหกโมงเย็น ครูเรียกคนที่เพิ่งมาได้สองสัปดาห์ออกไปยืนนำแถวหน้า เพราะเคยเต้นโคฟเวอร์มาก่อน so4 กลับบ้านไปคิดทั้งคืนว่าตอนนี้ในกลุ่มตัวเองยืนอยู่ตรงไหน ใครจะมองว่าเป็นคนแถวหลัง ส่วน sp4 ดันเตียงชิดผนัง เปิดคลิปในมือถือ แล้วซ้อมท่าเดิมจนห้าทุ่ม คืนที่รู้ว่ามีคนมีสิ่งที่เราไม่มี เวลาที่เหลือของคืนนั้นหมดไปกับการฝึกให้ตัวเองมีบ้าง หรือกับการนึกภาพว่าคนรอบตัวมองเรายังไง?
sx4, การแข่งขัน
เพื่อนขอให้ช่วยดูสไลด์แค่ห้านาที ทั้ง sp4 และ sx4 ก็จะนั่งทำใหม่ทั้งชุดจนฟ้าสาง คำว่าครึ่ง ๆ กลาง ๆ ไม่มีอยู่ในสองคนนี้ นักวาดภาพประกอบในกลุ่มฟรีแลนซ์เดียวกันได้งานปกหนังสือที่ sp4 ส่งพอร์ตไปด้วย sx4 ในที่เดียวกันจะเล็งไปที่เพื่อนคนนั้น ทักไปถามว่าได้มายังไง แล้วไล่ดูงานเขาทีละชิ้นเพื่อแซงให้ได้ในรอบหน้า sp4 เปิดไฟล์ที่ถูกปัดตกขึ้นมาวาดใหม่ตั้งแต่คืนนั้น และในแรงที่ลงไปไม่มีชื่อใครอยู่เลย หลังมีคนแซงหน้าไป ความคิดของเราวนอยู่รอบคนที่แซง หรือวนอยู่รอบชิ้นงานบนโต๊ะของตัวเอง?
04
ตำแหน่งในลำดับ และสัญชาตญาณที่ลืมไป
- sp/so/sx
- sp
- so
- sx
- sp/sx/so
- sp
- sx
- so
เมื่อสัญชาตญาณนี้เป็นหลัก ลำดับเป็นได้สองแบบ
งานบวชลูกเพื่อนที่ร้อยเอ็ด คืนสุกดิบมีหมอลำ คนที่แอบชอบก็มา เพื่อนเก่าที่อาจช่วยเรื่องงานนั่งโต๊ะติดกัน แต่เมื่อแบบผดุงตนเป็นสัญชาตญาณหลัก เรื่องแรกที่ sp4 คิดคือขับกลับกรุงเทพฯ หกชั่วโมง พรุ่งนี้เจ็ดโมงเข้ากะ สองทุ่มก็ออกรถ ห้าทุ่มแวะเติมน้ำมันที่โคราช คนที่ชอบทักมาถามว่ากลับแล้วเหรอ ส่วนเบอร์เพื่อนเก่าก็ยังไม่ได้ขอ
กลุ่มไลน์เพื่อนมัธยมแชร์ข่าวเพื่อนได้เป็น ผอ. โรงเรียน sp4 พิมพ์ยินดีด้วยแล้วเติมว่าสมัยนี้ใครวิ่งเต้นเก่งก็ได้เป็น แล้วงงว่าทำไมกลุ่มเงียบทั้งคืน เพื่อนได้ยินน้ำเสียงนั้น เขาเองไม่ได้ยิน ในลำดับที่ได้ซึ่งแบบสังคมเป็นอันที่ลืมไป ความอิจฉาต่อที่ยืนของคนอื่นจึงไม่มีใครเฝ้า
อีกลำดับหนึ่ง แบบสังคมเป็นอันรอง แบบความสัมพันธ์เป็นอันที่ลืมไป สิ่งที่ไม่มีใครเฝ้าคือความอิจฉาต่อไฟในตัวคนอื่น น้องสาวเอาโบนัสทั้งหมดบินไปดูคอนเสิร์ตที่โซลสามรอบ sp4 บอกว่าเผาเงินทิ้ง แล้วหลายสัปดาห์ต่อมาก็ถามทุกรอบ ทุกเพลง ไปยืนตรงไหน จนน้องย้อนถามว่าพี่อยากไปเองหรือเปล่า และ sp4 ตอบทันทีว่าไม่
05
แบบทดสอบบอกอะไร
แยกออกจากกันหมด: ได้ทั้งลักษณ์ย่อยและลำดับครบ
อันรองกับอันที่ลืมไปยังไม่แยกออกจากกัน: ได้ลักษณ์ย่อย แต่ไม่ได้ลำดับ
อันหลักกับอันรองยังไม่แยกออกจากกัน: ได้สองตัวเลือก
บอกไว้ตั้งแต่ต้น ในสี่อย่างที่แบบทดสอบบอกได้ สัญชาตญาณหลักคืออย่างที่จับได้แม่นน้อยที่สุด เกือบครึ่งหนึ่งของคนที่ทำ คะแนนสองตัวออกมาใกล้เคียงกัน ตอนนั้นเราจึงแสดงสองอย่างแทนที่จะเป็นอย่างเดียว เวลาเล่าถึงตัวเอง sp4 อาจใช้ภาษาของการเทียบ ใครล้มแล้วมีคนรับ ใครมีที่ให้ถอย ของตัวเองต้องหามาเองกี่อย่าง “คนอื่นเริ่มต้นง่ายกว่า” “ทุกอย่างต้องหามาเอง” “ไม่มีใครให้อะไรมาฟรี ๆ” คนที่ใจจดจ่ออยู่กับที่ยืนในหมู่คนก็พูดด้วยคำชุดเดียวกันได้ ผลลัพธ์จึงอาจยก so4 ขึ้นมาเป็นรหัสที่สอง
06
คำถามที่เจอบ่อย
ทำไมพอมีคนยื่นวิธีสำเร็จรูปมาให้ ถึงหงุดหงิด ทั้งที่มันดีกว่าของเรา?
ลองใช้วิธีนั้นไปสักสัปดาห์ ถ้างานเดินดีแต่ความหงุดหงิดยังอยู่ ก็อาจบอกได้ว่ามันไม่ได้มาจากคุณภาพ ของที่คนอื่นทำเสร็จแล้วไม่มีแรงของเราติดอยู่ และสำหรับ sp4 ของที่ไม่มีรอยแบบนั้นอาจรู้สึกเหมือนของยืม ลองเลือกไว้ไม่กี่เรื่องที่ต้องเป็นฝีมือของเราเท่านั้น นอกนั้นวิธีดี ๆ ของคนอื่นรับมาใช้ได้เลย ไม่ต้องสู้กับมัน
ทำไมเจ็บทุกทีที่มีคนบอกว่าที่ได้มาเพราะดวงดี?
คำนี้มาจากคนที่เห็นแค่ปลายทาง คนที่เห็นตอนตีสี่กับงานที่รื้อทำใหม่ไม่มีเหตุให้ใช้มัน จึงบอกเรื่องมุมที่เขายืนมากกว่าเรื่องของเรา สำหรับ sp4 สิ่งที่เป็นของตัวเองผูกอยู่กับแรงที่ลงไป ความเจ็บจึงอาจมาจากตรงนั้น คำว่าเฮงในภาษาไทยก็เป็นคำอวยพรได้ รับไว้ได้โดยไม่ต้องแก้ แล้วเก็บเรื่องทั้งหมดไว้ให้คนที่ถามถึงวิธี
มีคนชวนไปคุมทีม แต่อยากลงมือทำเองมากกว่า แบบนี้คือกลัวหรือเปล่า?
ไม่จำเป็นต้องเป็นความกลัว ความกลัวอาจทำให้เลี่ยงแม้แต่การคุยเรื่องนี้ ถ้ายังนั่งถามรายละเอียดได้ครบ ก็อาจเป็นการชั่งของสองอย่างที่มีค่ากับ sp4 ทั้งคู่ เงินเดือนที่เพิ่มขึ้นคือฐานสำรองที่หนาขึ้น ส่วนงานที่ทำด้วยมือคือที่ที่จำตัวเองได้ ลองเขียนสองอย่างนี้แยกกัน แล้วดูว่าถ้าฝั่งไหนหายไปจะนอนไม่หลับ ฝั่งนั้นน่าจะใกล้คำตอบกว่า
จะรู้ได้ยังไงว่าที่เลือกทางยากอยู่เรื่อย เป็นแค่ความเคยชิน?
ถ้าน้องมาถามเรื่องเดียวกันเป๊ะ ทางสั้นก็มี ทางยาวก็มี ผลเท่ากัน ถ้าบอกน้องได้ทันทีว่าไปทางสั้นเถอะ แต่ตัวเองยังเดินทางยาว สิ่งที่ดึงไว้อาจไม่ใช่ตัวงาน สำหรับ sp4 ทางยาวอาจเป็นเงินส่วนเพิ่มที่จ่ายให้ช่องว่างที่เห็นในชีวิตคนอื่น คำแนะนำสองชุดที่ต่างกันพอบอกได้ว่าแรงจ่ายไปเพื่ออะไร เห็นแล้วก็เลือกใหม่ได้ทีละครั้ง