Hiya sa sentro ng puso: hindi ito tungkol sa luha

Bago pa masabi ng tatlong type na ito kung ano ang nangyari, alam na nila kung paano sila tiningnan habang nangyayari iyon. Larawan ng sarili ang paksa nila at ang halaga nito: ano ang nakikita sa akin, magkano ako sa mata ng iba, at ako nga ba ang gusto kong maging. Damdamin ang unang sumasalubong sa mundo: bago ang datos at ang plano, nakatutok na sila sa timpla ng silid. Nakaraan ang oras nila: binubuo ang larawan mula sa nakita na at nahusgahan na.

Hiya ang damdaming iisa sa tatlo, at hindi ibig sabihin nito na mahiyain sila. Ang hiya rito ay ang tanong tungkol sa sariling halaga na hindi nasasara nang tuluyan, at may sariling paraan ng pagsasara ang tatlo. Sa isa, sobra ang lumalabas na damdamin, at nagiging halaga ang pagiging kailangan. Sa isa, putol ang ugnay sa damdamin, at resulta ang pumapalit dito. Sa isa, kulang ang lumalabas dahil nakatago sa loob, at nagiging halaga ang pagiging iba sa lahat. Sa ilang paaralan, lungkot ang tawag dito; iisa ang tinutukoy.

Mula sa loob, ang tanong na sino ako ay sinasagot dito ng tugon ng iba, hindi ng hangganan at hindi ng pag-unawa. Alam ng sentro ng katawan kung saan siya nakatayo; hindi sigurado ang sentro ng puso sa halaga niya hangga’t walang nagpapatunay. Masasandalan ang hanap ng sentro ng isip; patunay na nakita siya ang hanap ng sentro ng puso.

Ang aksis ay ang direksiyon ng damdamin, at wala nang iba. Hindi ugali, hindi ang dami ng emosyong nakikita sa labas: may tahimik na dalawa at may maingay na apat, at hindi sila mas bihira kaysa sa kabaligtaran. Sa dalawa, palabas ang damdamin, patungo sa iba. Sa apat, paloob, patungo sa sarili. Sa tatlo, wala itong direksiyon: nakapatay na ito bago pa makapili, at gawa ang pumalit sa puwesto nito. Ang lahat ng iba pang mukhang pagkakaiba ay galing dito.

Isang tanong sa bawat pares. Dalawa o tatlo: kapag pinuri ka, alin ang mas mahalaga sa iyo, na mahal ka o na kinilala ka? Ang una ay damdaming palabas, ang pangalawa ay resultang pumalit sa damdamin. Tatlo o apat: kapag masama ang loob mo, saan ka pumupunta, sa trabaho o sa mismong nararamdaman? Sa trabaho ang tatlo, sa nararamdaman ang apat. Apat o dalawa: sa mahirap na sandali, naghihintay ka bang may makaunawa sa iyo, o ikaw ang unang lumalapit para tumulong? Naghihintay ang apat na makita siya, nauuna ang dalawa.

Ang pinakamalimit na pagkakamali ay tungkol sa tatlo: napagkakamalan siyang type ng katawan o type ng isip, dahil ang nakapatay na damdamin ay kamukha ng pagiging praktikal at mahusay magbilang kapag tiningnan mula sa labas. Ang pagkakaiba: gumagalaw ang type ng katawan dahil natamaan ang hangganan niya, nagbibilang ang type ng isip dahil naghahanap siya ng masasandalan; kumikilos naman ang tatlo para patunayan ng resulta ang halaga niya. Alisin ang manonood, at magpapatuloy ang walo, magpapatuloy ang lima, at mahihirapan ang tatlo na maintindihan kung para saan pa.