İçgüdüsel alt tip
Enneagram sp2: ilk kolonya onun eline
«Ayrıcalıklı sınıf» diye bir söz var, ve sp2’nin yanındaki ayrıcalık kelimesi biraz oraya batıyor: kimse üstüne almak istemez. Aşağıda bu kelime, gücü önce sıcaklığa ve başını sokacak bir çatıya giden bir İki’nin gururuna uygulanıyor, ve orada lüks anlamına gelmiyor. Bu kod senin mi yoksa komşu kod mu, sen karar verirsin; test yalnızca öneriyor.
- önde
- yanında
- unutulmuş
Alt tip kodu, diğer ikisinden hangisinin yanında, hangisinin unutulmuş olduğunu söylemez
Karşı tip: tutku kendi aleyhine döner
01
Bu içgüdü neyi korur
- spkendi alanımı korurum
- soortak olanı beslerim
- sxtek bir kişiye bağlanırım
Başkaları erzağı kilerde tutar, İki onu insanların yanında tutar. Üç evde, halasında, teyzesinde ve üniversiteden arkadaşının evinde, prizde sp2’nin şarj aleti takılı durur; telefonu nerede bitse orada dolar. Bankadaki birikimi ona bu üç şarj aleti kadar güven vermez. İki’nin gereksiz kalma korkusu burada ev içi bir şekil alır: hiçbir prizde onun şarj aletinin durmadığı gün.
Teyzesinin torunu yaz tatilinde gelir ve oyun konsolunu salondaki prize takar. sp2’nin şarj aleti çekmeceye kaldırılmıştır. Bu ona bir faturadan fazla dokunur. Ertesi gün bir çoklu priz alıp gelir, kendisi takar ve akşam yemeğine kadar kalır; teyzesi şarj aletini prizin yanına kendi eliyle koyar.
Ayın son haftası, cüzdan da güç de azalmış. Yine de ayakkabılarını, gerekmediği halde, çarşıdaki lostracı Hüseyin Usta’ya boyatır. Usta onu uzaktan adıyla çağırır, sormadan çayını söyler, anneannesini sorar. Çarşının öbür ucundaki makine yarı fiyatına boyar.
02
Tipin tutkusunu nasıl renklendirir
- Tipin tutkusu içgüdünün içinden dışarı çıkar
- Karşı tip: tutku kendi aleyhine döner
Bayram sabahı halasının evinde el öpülürken en iyi limon kolonyası önce onun avucuna dökülür; bu sıra hiç konuşulmadan yıllardır böyle. İki’nin gururu onda bir ikram listesine dönüşmüştür: kim ona ne ayırdı. O kolonya ona, birinin onu herkesten önce düşündüğünü söyler.
Apartman yöneticisi aidat defterine onun borcunu yazmayı unutur, çay bahçesinde garson kapanıştan sonra yalnız onun masasını toplamaz. Ayrıcalığı bu: kimsenin yazmadığı bir istisna. Bir akşam garson onun masasını da toplarsa, sp2 bunu bir bardaktan fazlası olarak okur.
Lodos vapurları iptal ettirir; bütün şehir köprü trafiğinde üç saat bekler. sp2 o hafta Kadıköy’deki teyzesinin yanına taşınır, «yalnız kalmasın» diye. Taksi ve getirdiği hediyeler vapur biletinden kat kat pahalıya gelir, ama trafiğe bir kez bile girmez. Teyzesi ise komşulara, yeğeni olmasa bu lodosu nasıl atlatacağını anlatır. Oysa asıl yardım gören odur: gurur bunu ona söyletmez, önde duran kendini koruma da köprüde üç saati kabul etmez.
03
Kendi tipindeki diğer ikisinden farkı ne
- Bu sayfa
- Karşı tip
so2, hırs
İkisi de her düğüne çağrılır, bir saat içinde de halayın başını kimin çekeceğini bilir. Kuzeninin düğününde so2 sabahtan beri her şeyi yürütür: salon, masalar, takı töreninin sırası, uzaktan gelenlerin otel odaları. sp2 nikâha yetişir ve orada öğrenir ki kuzeni onu nikâh şahidi seçmiş. İkisi de memnun döner: so2 ayaklarının ağrısıyla ve düğünün onun omzunda durduğu bilgisiyle, sp2 ise imzanın altında duran kendi adıyla. Son büyük aile toplantısından eve ne götürdün: kaldırmanın yorgunluğunu mu, seni düşünen birinin jestini mi?
sx2, ayartma
Nişandan bir ay sonra ikisinin de adı kayınpederin bayram arama listesindedir. İlişkinin başından sx2 kovalamacayı hatırlar: gece yarısına kadar süren mesajları, habersiz başka şehre gidişi. sp2 ise ilk kış kombisi gece ikide arıza verip ev buz kestiğinde yeni sevgilisinin hiç sormadan servisi çağırıp sabaha kadar beklediğini hatırlar. Bir ilişkinin başından aklında ne kalır: kazandığın mı, sana yapılan mı?
04
Dizilişteki yeri ve unutulmuş içgüdü
- sp/so/sx
- sp
- so
- sx
- sp/sx/so
- sp
- sx
- so
Önde bu içgüdü olduğunda iki diziliş mümkün
Arkadaşlar Ayder yaylasında, bir yayla evinde yer yatağında kalacak; akşamları soba, sabahları buz gibi su. sp2 aşağıdaki kaplıcalı otelde oda tutar ve yürüyüşlerde onlara katılır. Kendini koruma önde olunca yer yatağı macera değil, uykusuz bir gecedir. Yayla evindeki gecelerin hikâyesini yıllarca başkalarından dinler.
İş yerinde herkes ay başında çay parasını kutuya atar; sp2 atmaz. Gurur ona bu kadar espri yapan birinin payını çoktan ödediğini söyler ve sosyal içgüdüsü unutulmuş olduğundan kutunun başındaki sessizliği duymaz. Ertesi ay çaycı onun çayını en son getirir, soğumuş olarak.
Yıllardır tatili, yemeği, sinemayı karısı ayarlar. Bire bir unutulmuş olunca gurur, sp2’yi evin en rahat koltuğu gibi görür: koltuk kimseyi çağırmaz, herkes ona gelir. Karısı kıvılcımı halk oyunları ekibinde bulur, festivallere gider, sp2 onu ekibin Instagram videosunda gülerken görür.
05
Test ne gösterir
Her şey ayrıştı: alt tip ve dizilişin tamamı
Yanında ve unutulmuş neredeyse eşit: dizilişsiz alt tip
Önde ve yanında neredeyse eşit: iki aday
Şunu baştan söyleyelim: dört sonuç içinde test en az isabetle baskın içgüdüyü yakalar. Her iki kişiden birinde puanlar birbirine yakın kalıyor; öyle durumlarda sana bir tane yerine iki tane gösteriyoruz. Cevaplarında yakınları için özel olmak istediğini, görmezden gelinmeye dayanamadığını ve sevdiklerinin onu herkesten önce düşünüp aramasını beklediğini söyleyen biri, testte tek bir yoğun bağa çekilen biri gibi okunabilir. O zaman sx2 ikinci aday olarak çıkabilir, hatta bire bir önde görünebilir.
06
Sık sorulanlar
İnsan aramadığım halde yalnız yaşamak bana neden bu kadar ağır geliyor?
Belki eksik olan insan değil, «bir tabak daha koy» diyen biridir. Kendini koruma önde olan İki için güven, bir yerde biri onun yemeğini de düşünüyor diye bilmektir, ve yalnız evde çorba pişer ama bunu düşünen olmaz. Kendine bir mahalle kur: her gün aynı saatte aynı fırından ekmek al; bir gün gitmezsen fırıncı soracaktır.
Küçük bir şeyi bile rica etmek bana neden bu kadar zor?
Gurur için istemek, cebini ters çevirip boş olduğunu göstermek gibidir. Kendini koruma öndeyse eksik olan uyku, sıcak ya da bir tabak yemektir, ve bu yüzden saklanamaz. Bir ret de o yüzden «burada sana yer yok» gibi duyulur. Bir hafta boyunca her gün «zahmet olmazsa» diye başlayan bir cümle kur; ret gelse bile cümle kurulmuş olur.
Yakınım hastalanınca eli ayağım birbirine dolaşıyor. Alt tiple ilgisi var mı?
Olabilir. Sofrayı kuran el hastalanınca iki korku birden gelir: onun için ve kendi sofran için. İkincisi daha önce konuşur ve bundan utanırsın, ama bu içgüdünün sırası, sevgisizlik değil. İlk akşam onun yapacağı bir işi sen yap: onun gibi sofrayı kur, onun gibi çay demle. El işe girince korkunun ikinci yarısı yerini ilgiye bırakır.
Misafirlikte rahatım, ama evime misafir gelince yoruluyorum. Neden?
Misafirken «bir daha alır mısın» diye sorulan sensin, ev sahibiyken soran. Gurur da sofranın, sana ikram eden evlerden aşağı kalmamasını ister; masraf ikiye katlanır: hem güç hem kıyas. Sofrayı değil, bir etkinliği paylaş: maç izlemeye çağır, çekirdek ve çay yeter.