Φόβος χωρίς φοβισμένο: το νοητικό κέντρο

Το στήριγμα είναι αυτό που απασχολεί και τους τρεις: σε τι να στηριχτούν, τι να περιμένουν, και πώς να μη μείνουν χωρίς προσανατολισμό όταν όλα καταρρεύσουν. Ο κόσμος τούς φτάνει μέσα από τη σκέψη, πριν από την αίσθηση και το συναίσθημα: τι μπορεί να συμβεί και τι γίνεται τότε. Γι’ αυτό κοιτάζουν προς το μέλλον: ζουν ένα βήμα μπροστά από τη στιγμή και ασφαλίζουν ό,τι δεν έχει γίνει ακόμη.

Το κοινό συναίσθημα είναι ο φόβος, και αυτό δεν σημαίνει ότι τρέμουν συχνά. Ο φόβος εδώ είναι η έλλειψη εσωτερικού στηρίγματος: η αίσθηση ότι μέσα μου εγγύηση δεν υπάρχει και πρέπει να βρεθεί κάπου, και ο καθένας από τους τρεις τη βρίσκει αλλού. Ο ένας συγκρατεί τον φόβο και περιορίζει τις ανάγκες του για να εξαρτάται λιγότερο από τον κόσμο. Ο άλλος τον κρατάει σε κοινή θέα και ψάχνει στήριγμα απ’ έξω. Ο τρίτος τον πνίγει στην απασχόληση και τρέχει μπροστά. Κανένας τους δεν συναντά τον φόβο σαν συναίσθημα που έρχεται και περνάει.

Από μέσα, αυτό το κέντρο ξεχωρίζει επειδή στο «ποιος είμαι» απαντάει η κατανόηση, όχι το όριο ούτε η αντήχηση. Το σωματικό κέντρο πατάει γερά και κουβαλάει το στήριγμα στο σώμα· το νοητικό δεν είναι σίγουρο για αυτό ώσπου να το υπολογίσει. Το συναισθηματικό ζητάει επιβεβαίωση στα μάτια των άλλων· το νοητικό τη ζητάει στο ότι ο κόσμος είναι προβλέψιμος.

Ένας άξονας χωρίζει τους τρεις: προς τα πού κοιτάζει ο φόβος. Όχι η ιδιοσυγκρασία, όχι το πόσο σίγουρος δείχνει κάποιος: ένας σιωπηλός τύπος 7 και ένας ομιλητικός τύπος 5 δεν είναι σπανιότεροι από το αντίστροφο. Στον τύπο 5 ο φόβος στρέφεται προς τα μέσα και συγκρατείται με τον περιορισμό των αναγκών. Στον τύπο 6 προς τα έξω, στην αναζήτηση στηρίγματος σε ανθρώπους και κανόνες. Στον τύπο 7 προς τα εμπρός, στο τρέξιμο προς τις δυνατότητες. Κάθε άλλη διαφορά βγαίνει από εδώ.

Τρεις ερωτήσεις, μία για κάθε ζευγάρι. Τύπος 5 ή 6: όταν φοβάστε, κλείνεστε στον εαυτό σας για να καταλάβετε, ή πηγαίνετε στους ανθρώπους να ρωτήσετε; Το πρώτο είναι φόβος προς τα μέσα, το δεύτερο προς τα έξω. Τύπος 6 ή 7: όταν καταρρέει ένα σχέδιο, ψάχνετε πού αλλού μπορεί να παραμονεύει το κακό, ή βλέπετε αμέσως τι γίνεται στη θέση του; Ο τύπος 6 ψάχνει το κακό, ο τύπος 7 την επόμενη ευκαιρία. Τύπος 7 ή 5: αποφεύγετε το δυσάρεστο περνώντας σε κάτι καινούργιο, ή κάνοντας στην άκρη και παρατηρώντας; Ο τύπος 7 περνάει αλλού, ο τύπος 5 κάνει στην άκρη.

Η συνηθισμένη σύγχυση εδώ είναι μία, με τον τύπο 6: τον περνούν για συναισθηματικό τύπο, κατά κανόνα για τύπο 2, επειδή ο φόβος σε κοινή θέα ζητάει υποστήριξη από τους ανθρώπους, και απ’ έξω αυτό μοιάζει με ανάγκη να τον αγαπούν. Η διαφορά είναι ότι ο τύπος 2 χρειάζεται να τον αγαπούν, ενώ ο τύπος 6 χρειάζεται να τον στηρίζουν και να τον εγκρίνουν: ο πρώτος ζητάει ανταπόκριση, ο δεύτερος στήριγμα. Αν φύγει ο κίνδυνος, ο τύπος 2 μένει κοντά για χάρη του δεσμού, ενώ ο τύπος 6 ησυχάζει και απομακρύνεται.