Code en enneagram
ESFP enneagram: drie redenen om de boel op te vrolijken
De intercity stond veertig minuten stil bij Utrecht, en toen hij weer reed, had jij de halve coupé aan de praat, deelde de student naast je zijn stroopwafels en wist je waarom de conducteur liever op de lijn naar Zwolle werkt. Uit een test kwam ESFP, en nu zoek je welk enneagram type daarbij hoort. Een getal staat hier niet. Wel drie motieven uit drie centra die dezelfde makkelijke omgang met mensen opleveren, en vragen waarmee je het jouwe herkent. De letters kiezen niet.
01
Wat deze vier letters zeggen
Op de fiets naar kantoor groet een ESFP de bakker, de klaar-over en de man met de hond, en van twee van hen kent deze persoon de voornaam. In het studentenhuis neemt een ESFP de afwas over als een huisgenoot er doorheen zit, zonder dat erom gevraagd wordt. Van Lowlands blijven de geur van natte modder, de kleur van het polsbandje en de eerste akkoorden van elk optreden hangen; een beleidsnotitie wordt schuin gelezen. De vakantie wordt geboekt als de zon doorbreekt: donderdag gezien dat het in Zeeland mooi wordt, vrijdag staat de tent in Renesse.
De code waarmee een ESFP het makkelijkst verward wordt, is ISFP: dezelfde zintuiglijke scherpte, dezelfde warmte, dezelfde liefde voor het moment. Het verschil zit in de eerste letter. Na een drukke week zoekt de ISFP een dag alleen op de fiets langs de dijk, de ESFP laadt juist op in een volle bruine kroeg. De ISFP laat genegenheid zien met iets wat hij maakt, de ESFP zegt het hardop, met een toost.
Zo leeft iemand door de week heen. Waarvoor iemand zo leeft, laat geen van deze tafereeltjes zien.
02
Drie motieven achter één code
Drie voorbeelden van de negen: deze code kan uit elk type groeien
Geen weg terug: uit de code valt het motief niet af te lezen
Wankele letter: die zit bij dit motief het minst vast
Vredestichter
Een tafel waar iedereen samen lacht: dat is voor de negen rust, en gedeelde pret is de kortste weg ernaartoe. Hij zit in wat er nu gebeurt, het ijs dat smelt in het glas, de zon op het terras aan de gracht, omdat daar niets te beslissen of uit te vechten valt: zo ontstaat zijn S. Plannen blijven open, want een vaste keuze stelt altijd iemand teleur, en daar komt de zachte P vandaan.
Alle drie doen mee aan de pubquiz, ook als ze van het onderwerp niets weten. De negen doet het omdat afhaken het team zou opbreken.
Zijn E neemt hij over van de omgeving. In Amsterdam met huisgenoten ging hij elke avond de deur uit; sinds hij in een rustig dorp woont, twee keer per maand, en allebei voelt het voor hem gewoon.
Helper
Zijn fiets koopt de twee bij de zaak waar de eigenaar zo zijn best deed, niet waar hij het goedkoopst was: hij beslist op gezichten, en dat is de F. Op een verjaardag loopt hij de kring rond in plaats van te blijven zitten, want wie stil zit, wordt nergens voor gevraagd. Zo groeit zijn E.
Net als de negen en de zeven biedt hij zich als eerste aan om Bob te zijn. De twee doet het omdat dan iedereen voor de rit naar huis op hem rekent.
De P van de twee hangt af van de omstandigheden. Zijn eigen agenda is een rommeltje, maar als penningmeester van de voetbalclub van zijn zoon houdt hij de contributie bij tot op de cent en mist hij geen enkele termijn.
Levensgenieter
Een deur op een kier houden, daar draait het om voor de zeven: zo zit hij nooit vast op een plek waar het pijn doet. Op mensen en gebeurtenissen stapt hij direct af, zonder op een uitnodiging te wachten, en dat is de E. Geen enkele mogelijkheid gaat voortijdig dicht, want nee zeggen voelt als verlies: daar komt de P vandaan.
Alle drie hebben een prikbord vol festivalbandjes. De negen ging mee met vrienden, de twee reed de hele groep erheen, de zeven wilde er gewoon geen missen.
De S houdt stand zolang het heden vol is. Zodra de verbouwing af is en er niets meer te kiezen valt, tekent de zeven al een tiny house op een kavel in Friesland.
03
Hoe je herkent welke van de drie jij hebt
- Van buiten hetzelfde gedrag
- Een vraag naar wat iemand beschermt
- Je eigen motief, niet de letters
Wat de drie gemeen hebben, ziet iedereen: ze brengen een groep op gang, voelen de stemming aan en houden plannen losjes. Wat hen scheidt, zit in wat elk van hen als verlies zou ervaren.
Voor de negen en de twee is er de afscheidsborrel: je vertrekt na zes jaar bij je werkgever. Wat zou je het ergst vinden om later te horen: dat er na jouw vertrek meer ruzie op de afdeling kwam, of dat ze je eigenlijk niet missen? Het eerste wijst naar de negen, het tweede naar de twee.
Voor de twee en de zeven ligt er een aanbod: een jaar werken in Kaapstad, of blijven waar je vrienden op je rekenen. Welke keuze zou achteraf het meest schuren: dat ze het zonder jou prima redden, of dat je Kaapstad hebt laten schieten? Wie het eerste voelt, zit dichter bij de twee, wie het tweede, bij de zeven.
De negen en de zeven onderscheid je met een roeiploeg. In de ene is het gezellig en voorspelbaar, de andere roeit wedstrijden door heel Europa, maar de stuurvrouw en de slag praten al maanden niet met elkaar. Waar zou je het een seizoen volhouden? Eentonigheid verdragen en spanning niet, dat is de negen; andersom de zeven.
Hier struikelt deze code. De letters antwoorden eerder dan de persoon: de wedstrijdploeg natuurlijk, saaiheid is het ergste wat er is. Dat antwoord komt van de E en de P, niet van het motief, want voor een negen kan een luidruchtige ploeg ook een rustige achtergrond zijn. Het geheugen weet het beter: hoeveel dagen droeg je de laatste ruzie in je vriendengroep met je mee, en hoeveel dagen een week waarin niets gebeurde?
04
Waar de letters over zwijgen
Hoe iemand handelt: dat zien de letters
Wat in de vier letters ontbreekt
- Ontwikkelingsniveau
- Instinctief subtype
- Waar druk je heen drijft
Tussen het enneagram en MBTI bestaat geen correspondentie, en wij verzinnen er ook geen: de twee modellen snijden een mens langs andere lijnen. De tabellen die op internet rondgaan komen uit observaties, niet uit metingen, en ze spreken elkaar tegen. Gemeten is alleen de ene richting, van enneagram type naar losse letters: wie het type kent, kan de letters iets beter voorspellen. Deze pagina leest de andere kant op, waar niets gemeten is, dus de drie motieven hierboven zijn voorbeelden van het mechanisme en geen lijst, en het type kan elk van de negen zijn. Op de laagste ontwikkelingsniveaus oefent dezelfde gangmaker zijn vrolijkheid uit als een baan: de creditcard staat rood en de afspraak bij de huisarts wordt voor de derde keer afgebeld. Onder druk trekt elk motief een andere kant op: de negen leest oude appjes terug op zoek naar een addertje, de twee gaat ineens eisen en duwen, de zeven vit op elk detail. Geen van die wendingen volgt uit de code ESFP, en welk instinct de toon zet, zelfbehoud, seksueel of sociaal, verraadt die code evenmin.
05
Veelgestelde vragen
Mijn MBTI is ESFP en het enneagram zegt zeven. Hoe rijm ik dat?
Dat rijmt, en de letter die wankelt is de S. De zeven wordt getrokken naar wat nog niet gebeurd is: het volgende idee, de volgende plek, het plan voor het weekend. Zijn S houdt stand zolang er om hem heen genoeg leven is. Kijk wat je vaker verstuurt: een foto van waar je nu bent, of een link naar iets wat je nog wilt doen? Wint de link, dan klopt de uitslag waarschijnlijk.
Een avond alleen thuis houd ik slecht vol. Ligt dat aan het type of aan de letters?
Dat het zwaar valt, komt van de letters; waarom, van het type. De negen mist de gezamenlijke maat die hem kalm houdt, de twee mist mensen die hem nodig hebben, de zeven mist de beweging die verbergt waar hij voor wegloopt. Let de volgende keer dat een afspraak afvalt op wat het eerst opkomt: een avond zonder maat, de gedachte dat niemand je vanavond nodig heeft, of een onrust waardoor je de fiets pakt.
Met vrienden geef ik altijd meer uit dan ik van plan was. Zit daar een motief achter?
Ja, en bij elk van de drie een ander. De negen wil niet uit de gezamenlijke pas lopen en bestelt wat iedereen bestelt. De twee geeft een rondje, omdat trakteren een manier is om nodig te zijn. De zeven laat de betere optie niet liggen als die al op tafel staat. Denk aan de laatste avond die duurder uitviel: wilde je niet uit de toon vallen, iemand blij maken of niets missen?
Ik zie als eerste dat iemand ergens mee zit. Ben ik dan een twee?
Niet per se. Een stemming opmerken is werk van de S en de F: je leest het gezicht, de houding, de toon. Daarna gaan de motieven uiteen. De twee gaat helpen, de negen brengt de rust in de ruimte terug, de zeven maakt grappen zodat de zwaarte niemand platdrukt, hemzelf ook niet. Wat blijft er bij jou hangen als het beter gaat: dat jij het was, dat het weer stil is, of dat je verder kunt?
Ontdek je type, vleugel en ontwikkelingsniveau
108 beweringen, uitslag meteen
Ontdek je type, vleugel en ontwikkelingsniveau