Mã và Enneagram
ESFP và Enneagram: vui hết mình để giữ điều gì
Tám giờ tối cả xóm cúp điện. Người ta ngồi quạt trước cửa, còn bạn đã kê ghế nhựa ra giữa hẻm, mượn cái loa kéo đầu hẻm, và chưa tới chín giờ thì ông Sáu với cô Ba vốn không nhìn mặt nhau đã ngồi chung một chiếu. Kết quả ESFP chẳng làm ai lạ. Trang này không chấm số Enneagram cho bạn, mà đặt cạnh nhau ba động cơ cùng sinh ra cái tài ấy. Còn vì sao bạn làm vậy thì phải đợi điện có lại, hẻm vắng người, mới hỏi được.
01
Bốn chữ cái này nói gì
Người ESFP biết tên cô bán cơm bình dân đầu ngõ, và cô hay để dành cho họ miếng sườn to nhất. Giờ nghỉ trưa, họ kéo cả phòng xuống sân chơi đá cầu, kể cả anh kế toán chưa từng rời bàn. Học việc mới, họ chỉ cần xem người khác làm một lần rồi làm theo, còn bản hướng dẫn dài mười trang thì để đó. Tối thứ Sáu họ chốt đi Vũng Tàu, sáng thứ Bảy đã ngồi trên xe máy, và đến trưa đã quen luôn chủ nhà nghỉ.
Mã dễ nhầm nhất với ESFP là ESFJ. Cả hai đều ấm áp, để ý cảm xúc người khác và thích có người quanh mình. Chỗ khác nằm ở chữ cuối. Lớp cũ muốn họp mặt, ESFJ lập khảo sát trên Zalo, chọn ngày, đặt nhà hàng trước hai tuần. ESFP nhắn “tối nay ai rảnh ra quán ốc” và tám người tới. Quà cáp cũng vậy: ESFJ tặng đúng dịp, Tết, 8/3, 20/10 không sót dịp nào, còn ESFP tặng lúc bất chợt thấy một món hợp với ai đó, giữa một ngày chẳng có gì đặc biệt.
Những điều trên cho thấy một người sống ra sao, chứ chưa nói họ sống như thế để khỏi mất đi điều gì.
02
Ba động cơ sau cùng một mã
Ba ví dụ trong chín: mã này có thể mọc lên từ bất kỳ loại nào
Không có đường ngược lại: nhìn mã không đoán được động cơ
Điểm lỏng: chữ cái mà động cơ này giữ kém chắc nhất
Người ôn hòa
Không phải chọn, không phải cãi: loại 9 tìm được điều đó trong những thứ đang bày ra trước mắt, đĩa ốc luộc, ly trà đá, tiếng karaoke vọng sang từ nhà hàng xóm. Sống trong hiện tại là sống ở chỗ không có gì cần phân xử, và đó là chữ S của họ. Hỏi ăn gì, họ đáp “gì cũng được” thật lòng, vì chốt một món là thể nào cũng có người không vui, nên kế hoạch cứ để ngỏ, thành chữ P.
Cả ba đều hay là người hô “một, hai, ba, dô” đầu tiên. Với loại 9, khoảnh khắc ấy là lúc cả bàn cùng chung một nhịp.
Chữ E ở loại 9 thuộc về chỗ ngồi hơn là thuộc về họ. Phụ quán cà phê của gia đình, họ nói chuyện với khách suốt ngày; thứ Hai quán đóng cửa, họ không gọi cho ai.
Người giúp đỡ
Ai mới vào công ty cũng được loại 2 chỉ chỗ gửi xe, quán cơm ngon và cách xin nghỉ phép sao cho sếp dễ duyệt. Họ quyết định nhìn vào gương mặt người trước mặt, đó là chữ F. Muốn thành người không thể thiếu thì phải ở gần, nên họ cứ tìm đến chỗ đông người, và chữ E sinh ra từ đó.
Sinh nhật bạn trong nhóm, cả ba đều góp tiền mua quà. Loại 2 thì muốn là người bưng bánh bước vào, để tận mắt thấy gương mặt bạn lúc ấy, vì lúc được cần tới mới là lúc họ yên lòng.
Chữ P ở loại 2 tùy hoàn cảnh. Chuyện của mình thì tới đâu hay tới đó, nhưng khi đứa bạn thân chuẩn bị thi bằng lái ô tô, loại 2 đặt lịch tập, đưa đón đủ mười buổi và chưa trễ buổi nào.
Người nhiệt tình
Chưa hết buổi chiều, loại 7 đã có ba lời hẹn cho buổi tối. Thấy một quán mới mở trên mạng, họ nhắn thẳng cho chủ quán xin ghé xem, chẳng đợi ai rủ: đó là chữ E. Lời mời nào cũng nhận trước, chọn sau, vì với họ từ chối là mất đi một thứ, và chữ P đến từ đó.
Đám cưới nào cả ba cũng đi hết bàn này sang bàn khác. Loại 7 đi vì mỗi bàn là một câu chuyện chưa nghe, và ngồi yên một chỗ nghĩa là tự khóa mình lại.
Chữ S của loại 7 chỉ đứng vững khi hiện tại còn đầy ắp. Ba năm trực tổng đài chăm sóc khách hàng, câu trả lời lặp đi lặp lại, miệng vẫn nói mà đầu đã ở Seoul, nơi họ định sang làm việc sau khóa tiếng Hàn.
03
Cách nhận ra động cơ nào là của bạn
- Bên ngoài là cùng một hành vi
- Câu hỏi về điều người đó đang bảo vệ
- Động cơ của chính bạn, không phải chữ cái
Cả ba đều làm bữa tiệc nóng lên, bắt được tâm trạng người khác rất nhanh và đổi kế hoạch nhẹ tênh. Muốn tách họ ra, phải hỏi mất điều gì thì đau.
Loại 9 và loại 2 tách nhau sau buổi họp lớp mười năm do bạn đứng ra lo. Về nhà rồi, điều gì còn vướng trong lòng: hai đứa bạn cũ to tiếng với nhau vì chuyện tiền quỹ, hay chẳng ai nhắc tới việc bạn đã gọi điện gom từng người suốt một tháng? Điều thứ nhất nghiêng về loại 9, điều thứ hai nghiêng về loại 2.
Loại 2 và loại 7 tách nhau khi cả phòng đi team building ở Mũi Né, còn bạn phải về quê làm giỗ. Điều gì làm bạn chạnh lòng hơn: không có bạn mà chuyến đi vẫn trơn tru, hay bạn đã không được ngồi trên đồi cát lúc bình minh? Điều thứ nhất chỉ về loại 2, điều thứ hai chỉ về loại 7.
Loại 9 và loại 7 tách nhau ở một lựa chọn. Học tiếng Anh buổi tối, bạn vào lớp nào: lớp yên ắng, ai học nấy, hay lớp sôi nổi có trò chơi mỗi buổi nhưng hai học viên cứ gặp là đấu khẩu? Ai chịu được sự nhạt mà không chịu được cãi cọ thì gần loại 9, ai ngược lại thì gần loại 7.
Chính câu cuối là chỗ ESFP vấp. Chữ cái trả lời trước cả người: “Lớp sôi nổi chứ, nhạt là chết.” Câu ấy đến từ E và P chứ không đến từ động cơ, vì với loại 9, sự ồn ào cũng có thể là một phông nền phẳng lặng. Hãy kiểm lại bằng trí nhớ: lần gần nhất bạn bè giận nhau, chuyện đó nằm trong lòng bạn mấy ngày, còn một tuần buồn tẻ thì nằm lại mấy ngày?
04
Điều chữ cái không nói
Một người hành động ra sao: phần này chữ cái thấy được
Những gì bốn chữ cái không chứa
- Mức độ phát triển
- Kiểu phụ theo bản năng
- Khi nặng gánh, bạn bị kéo về đâu
Giữa Enneagram và MBTI không có bảng tương ứng, và chúng tôi cũng không tự nghĩ ra một bảng như vậy: hai mô hình cắt con người theo những đường khác nhau. Các bảng lan truyền trên mạng đến từ quan sát chứ không từ đo lường, và giữa chúng cũng không khớp nhau. Những gì đã đo được chỉ đi một chiều, từ loại Enneagram đến từng chữ cái: biết loại thì đoán chữ cái chính xác hơn một chút. Trang này đọc theo chiều ngược lại, nơi chưa có phép đo nào, nên ba động cơ ở trên là ví dụ về cơ chế, không phải danh sách, và loại có thể là bất kỳ loại nào trong chín. ESFP khi bị cuốn đi thì không dừng cuộc vui lại được: tuần nào cũng kín ba bữa nhậu, tháng nào cũng có một chuyến đi, và ai hỏi chuyện nghiêm túc về công việc thì chỉ nhận được một câu cười “từ từ tính”. Lúc nặng gánh, mỗi người lại bị kéo về một hướng riêng: loại 9 đọc đi đọc lại tin nhắn cũ để tìm ý ngầm, loại 2 bỗng đòi hỏi và ép người thân phải chọn phe, loại 7 bắt bẻ từng chuyện cỏn con. Sức lực dồn trước vào tự bảo tồn, xã hội hay một-một thì bốn chữ cái này cũng không cho biết.
05
Câu hỏi thường gặp
Mình sống cho hiện tại, sao Enneagram lại ra loại 7?
Không có gì mâu thuẫn, chữ lỏng nhất ở đây là S. Loại 7 hướng về những gì chưa xảy ra, chuyến đi tới, kế hoạch tháng sau, và chữ S của họ chỉ đứng vững khi trước mặt còn nhiều thứ mới. Thử để ý lúc nhận một tin nhắn rủ đi chơi: bạn háo hức vì sẽ được làm gì ở đó, hay vì đó là nơi bạn chưa từng đặt chân tới? Nếu là vế sau, kết quả loại 7 đáng xem kỹ.
Ở một mình buổi tối là mình bứt rứt. Do chữ cái hay do loại?
Bứt rứt thì do chữ cái, còn tin nhắn đầu tiên bạn gõ lúc đó cho biết loại. Nhắn vào nhóm gia đình “cả nhà ăn cơm chưa” để được nghe nhịp chung, đó là hướng loại 9. Nhắn hỏi thăm đứa bạn đang có chuyện buồn là hướng loại 2. Nhắn “tối nay có gì vui không” là hướng loại 7.
Đi chơi với bạn bè là mình tiêu lố. Có động cơ nào ở đây không?
Có, và nó nằm ở món nào làm bạn lố. Gọi theo cả bàn để khỏi lạc lõng thì gần loại 9. Giành trả tiền, bao cả nhóm một chầu để được nghe “cảm ơn nha” thì gần loại 2. Mua vé concert ngay lúc mở bán vì sợ hết, dù chưa biết hôm đó rảnh không, thì gần loại 7. Việc tiêu lố là do chữ P lỏng, còn lý do không dừng được thì có ba.
Bạn buồn là mình nhận ra đầu tiên. Vậy mình là loại 2?
Chưa chắc. Đọc nét mặt, giọng nói là việc của S và F, động cơ nào cũng có. Chỗ tách nhau là bạn mong người ấy hết buồn để làm gì: để bàn tiệc vui lại như cũ thì nghiêng về loại 9, để thấy mình đã giúp được thì nghiêng về loại 2, để cả nhóm còn đi tiếp chỗ khác thì nghiêng về loại 7.
Tìm loại, cánh và mức độ của bạn
Trắc nghiệm 108 câu, có kết quả ngay
Tìm loại, cánh và mức độ của bạn