Mã và Enneagram
ENFP và Enneagram: cùng rộn ràng, ba điều muốn giữ
Cứ lướt thấy một video về ENFP là lại có đứa bạn gắn tên bạn vào phần bình luận. Giờ bạn muốn biết thêm Enneagram xếp mình ở số mấy. Trang này không trao cho bạn con số đó, mà đặt cạnh nhau ba động cơ có thể nằm dưới bốn chữ cái ấy. Cùng là người vui nhất bàn, ham cái mới, ở đâu đông là có mặt, nhưng thứ mỗi người đang canh giữ bên trong lại khác hẳn nhau.
01
Bốn chữ cái này nói gì
Trong văn phòng, người ENFP là người nghĩ ra trò tặng quà bí mật cuối năm và kéo cả phòng đi Vũng Tàu dịp nghỉ lễ. Ý tưởng mới của họ ra đời lúc ngồi trà đá vỉa hè và được kể cho cả bàn nghe trước khi kịp nguội. Năm nay họ học pha chế, tháng sau đã chuyển sang chụp ảnh phim. Chọn chỗ đi chơi, họ nghĩ trước đến đứa bạn đang kẹt tiền chứ không phải chỗ đẹp nhất. Kế hoạch cuối tuần của họ gói gọn trong hai chữ “tính sau”, và hạn nộp việc thì họ nhớ đại khái chứ không nhớ ngày.
Nhiều ý tưởng, sẵn sàng xách ba lô lên đường, ENTP cũng vậy, nên nhìn ngoài rất dễ lẫn. Chữ F tách hai người. Khi cả nhóm chia tiền sau buổi đi chơi, ENTP tính sòng phẳng từng đồng, còn ENFP lặng lẽ bù phần của đứa đang khó khăn. Được mời ăn cơm nhà bạn, món canh hơi mặn thì ENTP nói thật là mặn, ENFP khen trước những món khác rồi mới nói khẽ.
Ai cũng đếm được họ kéo bao nhiêu người vào cuộc, nhưng trong lúc kéo, họ đang sợ mất điều gì thì người đứng cạnh cũng chẳng thấy.
02
Ba động cơ sau cùng một mã
Ba ví dụ trong chín: mã này có thể mọc lên từ bất kỳ loại nào
Không có đường ngược lại: nhìn mã không đoán được động cơ
Điểm lỏng: chữ cái mà động cơ này giữ kém chắc nhất
Người ôn hòa
Hễ nhóm bạn rủ lên Đà Lạt, đi đám cưới đồng nghiệp hay qua phụ dọn nhà, loại 9 gật đầu trước khi hỏi ngày nào. Thứ họ giữ là sự êm thấm của cả nhóm, và trôi theo dòng người dễ chịu hơn ngồi một mình: đó là chữ E ở họ. Chuyện học tiếp hay đi làm, họ để treo cả năm vì bố muốn một đằng, mẹ muốn một nẻo, chọn bên nào cũng là làm buồn bên kia, nên hiện ra thành P. Bị trêu thì cười xòa, cả ba động cơ đều thế, nhưng loại 9 cười để câu trêu khỏi thành chuyện cãi nhau. Chữ cái đứng kém vững nhất là N. Ý tưởng của họ mượn từ đám bạn quanh mình; vào làm ở một chi nhánh ngân hàng nơi đồng nghiệp chỉ nói chuyện chỉ tiêu, họ lặng lẽ theo việc cụ thể và trả lời như S.
Người cá tính
Ai sẽ nhận ra mình là ai, nếu mình cứ giống mọi người? Loại 4 mang câu hỏi ấy vào mọi việc mới. Tổ chức sinh nhật cho bạn thân, họ dựng cả một ý tưởng theo bộ phim hai đứa từng xem, và đó là N. Họ tin cảm giác “đúng là mình” hơn mọi bảng so ưu nhược, nên thành F. Đến giờ chót họ vẫn có thể đổi cả chủ đề bữa tiệc nếu nảy ra một ý hợp với mình hơn, và chữ P đến từ đó. Đăng một dòng trạng thái mơ hồ lúc nửa đêm thì cả ba đều có thể, nhưng loại 4 mong đúng một người đọc ra ẩn ý. Chữ cái dễ lung lay nhất là E. Họ chỉ mở lòng ở nơi có người nhận ra mình; vào một lớp tiếng Anh toàn người lạ, nơi mình chỉ là một cái tên trong sổ điểm danh, họ ít nói hẳn và trả lời như I.
Người nhiệt tình
Với loại 7, một ngày cuối tuần trống trơn là thứ khó ở nhất. Họ săn vé máy bay giá rẻ trước, còn đi đâu thì tính sau, và đó là chữ P. Chỗ nào đông vui là có mặt: phố đi bộ, lễ hội ánh sáng, tiệc tân gia của bạn của bạn. Đó là E, và khi đang chạy thì chuyện nặng lòng không đuổi kịp. Nghe ai kể về một nghề lạ, họ đã kịp hình dung mình làm nghề ấy thế nào, ấy là N. Không ngồi yên một mình quá mười phút, cả ba đều thế, nhưng loại 7 đứng dậy vì khoảng lặng mở cửa cho những ý nghĩ nặng nề. Chữ cái kém vững nhất là F. Bạn cũ gọi điện kể chuyện làm ăn thua lỗ, họ nghe chưa hết đã liệt kê mấy mô hình kinh doanh để làm lại, và họ nghiêng về tìm lối ra hơn là ngồi lại với nỗi buồn.
03
Cách nhận ra động cơ nào là của bạn
- Bên ngoài là cùng một hành vi
- Câu hỏi về điều người đó đang bảo vệ
- Động cơ của chính bạn, không phải chữ cái
Cả ba đều có thêm sức khi ở giữa người khác, giơ tay nhận việc mới đầu tiên và ôm một đống việc đang dở, nên nhìn bề ngoài không tách được. Cái tách được là thứ mà nếu bị lấy đi, họ không ngồi yên được.
Hãy nghĩ đến nhóm nhạc acoustic bạn chơi cùng mấy năm nay. Một là cả nhóm tan vì chuyện chia tiền cát-xê, mỗi người một ngả. Hai là nhóm vẫn đi diễn đều, nhưng chẳng ai nhớ bài hát hay nhất nhóm là do bạn viết. Điều nào làm bạn day dứt lâu hơn? Nhóm tan thì gần loại 9, bị quên mất là mình thì gần loại 4.
Cuốn truyện tranh bạn vẽ suốt hai năm bị nhà xuất bản từ chối. Tối hôm ấy bạn làm gì: ngồi lật từng trang để hiểu nó nói gì về con người mình, hay đã mở máy tìm cuộc thi tiếp theo? Điều trước nghiêng về loại 4, điều sau nghiêng về loại 7.
Bạn giành được học bổng hai năm ở Úc, nhưng bà nội đang yếu và cả nhà mong bạn ở lại. Nếu chỉ giữ được một thứ, bạn giữ gì: quyền ra đi, hay sự yên ấm với những người bên cạnh? Giữ quyền ra đi và chịu để cả nhà phiền lòng là phía loại 7; ở lại để trong nhà không ai buồn là phía loại 9.
ENFP dễ trượt ở câu hỏi thứ ba. Họ chọn ra đi gần như không cần nghĩ, nhưng khi được hỏi lý do lại kể về thời hạn học bổng và lịch nhập học. Câu trả lời toàn ngày tháng là giọng của chữ P. Động cơ phải nghe ở một cảnh khác: buổi tối ngồi cạnh một người bạn đang gặp chuyện, không có kế hoạch gì cả, bạn có muốn về sớm không.
04
Điều chữ cái không nói
Một người hành động ra sao: phần này chữ cái thấy được
Những gì bốn chữ cái không chứa
- Mức độ phát triển
- Kiểu phụ theo bản năng
- Khi nặng gánh, bạn bị kéo về đâu
Giữa Enneagram và MBTI không có bảng tương ứng, và chúng tôi cũng không tự nghĩ ra một bảng như vậy: hai mô hình cắt con người theo những đường khác nhau. Các bảng lan truyền trên mạng đến từ quan sát chứ không từ đo lường, và giữa chúng cũng không khớp nhau. Những gì đã đo được chỉ đi một chiều, từ loại Enneagram đến từng chữ cái: biết loại thì đoán chữ cái chính xác hơn một chút. Trang này đọc theo chiều ngược lại, nơi chưa có phép đo nào, nên ba động cơ ở trên là ví dụ về cơ chế, không phải danh sách, và loại có thể là bất kỳ loại nào trong chín. ENFP bị cuốn sâu chạy từ cuộc vui này sang cuộc vui khác để khỏi phải ở một mình, và ai hỏi thật lòng “dạo này sao rồi” cũng chỉ nhận về một câu đùa. Khi áp lực kéo dài, ba người này sụp theo ba hướng khác nhau: loại 9 thấp thỏm mỗi lần bạn bè trả lời chậm và dò xem ai còn quý mình, loại 4 lao vào lo cho những người chẳng nhờ vả gì, loại 7 bắt bẻ cách làm việc của người quanh mình. Kiểu phụ quyết định lòng quý người ấy chảy về đâu: tự bảo tồn chảy vào nếp sống và sức khỏe, một-một dồn vào một người duy nhất, xã hội lan ra một vòng bạn rộng.
05
Câu hỏi thường gặp
Mình là ENFP mà trắc nghiệm Enneagram ra loại 9. Có chỗ nào lệch không?
Chưa thể gọi là lệch. Loại 9 không có liên hệ đo được với chữ cái nào, nên mã này chẳng có gì để mâu thuẫn với nó. Chữ đáng xem lại là N. Nếu ý tưởng chỉ đến khi bạn đang nói chuyện với bạn bè, còn những ngày ở một mình thì bạn đi đúng con đường cũ, ăn đúng quán cũ, làm theo đúng thứ tự cũ, thì N đang được người quanh bạn đỡ, và loại 9 hợp với mã này không gượng ép.
Mình ENFP, quen rất nhiều người mà không có bạn thân. Điều đó nói gì về loại?
Quen nhiều người là việc của các chữ cái. Loại hiện ra ở chỗ vì sao không ai thành bạn thân. Nếu bạn giữ mọi người ở khoảng cách dễ chịu để khỏi có va chạm, đó gần loại 9. Nếu bạn khao khát một người hiểu mình tận đáy nhưng chưa ai chạm tới, gần loại 4. Nếu thân quá thì phải gánh cả chuyện buồn của nhau và bạn lùi lại trước lúc đó, gần loại 7.
Ai buồn cũng tìm đến mình để kể, nghe xong mình mệt rã. Vì mình là ENFP?
Dễ được tìm đến là nhờ chữ F và chữ E: bạn ấm và dễ mở lời. Còn vì sao mệt thì hỏi loại. Mang cả tâm trạng của người kia về nhà vì sợ họ buồn thêm thì gần loại 9. Mệt vì nghe mãi mà chẳng ai hỏi lại chuyện của mình thì gần loại 4. Mệt vì phải ngồi yên với nỗi buồn, không được kéo nhau đi đâu cho khuây khỏa, thì gần loại 7.
Cứ vài tháng mình lại đổi kiểu tóc, đổi phong cách. Chuyện này có nói gì không?
Ham đổi mới là dáng của chữ N và chữ P, nên tự nó chưa nói lên loại. Hãy nhớ lại lần đổi gần nhất bắt đầu từ đâu. Bạn bè gợi ý và bạn chiều theo cho vui thì gần loại 9. Bạn thấy vẻ ngoài cũ không còn khớp với con người mình bây giờ thì gần loại 4. Bạn chỉ đơn giản là chán cái cũ và thèm cảm giác mới thì gần loại 7.
Tìm loại, cánh và mức độ của bạn
Trắc nghiệm 108 câu, có kết quả ngay
Tìm loại, cánh và mức độ của bạn