Kóðinn og enneagramið
ENTP og kappið í rökræðum: þrjár hvatir enneagramsins
Í MORFÍS í menntaskóla fannst þér skemmtilegast að lenda á þeirri hlið sem þú varst ósammála og vinna samt. Prófið kallar þetta ENTP, og nú viltu vita hvaða týpa enneagramsins býr undir. Þrjár ólíkar hvatir geta leitt manneskju upp í þennan ræðustól, og hér fylgir hverri þeirra leið til að þekkja sína. Liðsfélagarnir muna ræðuna, en hvað þú varst að verja það kvöld veit enginn nema þú.
01
Hvað stafirnir fjórir segja
Á kaffistofunni ræðir manneskja með kóðann ENTP aðild að Evrópusambandinu við þann sem er á móti og viku seinna við þann sem er með, og í bæði skiptin af sama krafti. Hún hugsar upphátt og þarf einhvern til að reka hugmyndina í, annars kviknar ekkert. Í tölvunni eru möppur með viðskiptahugmyndum: bjórböð, skutlapp, ferðir í íshella, og sú nýjasta er alltaf sú besta. Dagatalið er fullt af námskeiðum sem hún skráði sig á og mætir á eftir veðri og skapi. Tillögur metur hún eftir því hvort þær standast, ekki eftir því hver bar þær fram, og segir forstjóranum það jafn hreint og sumarstarfsmanninum.
ENFP á sama upphafskraft og sama flakk milli hugmynda, og ókunnugur sér varla muninn. Hann liggur í stafnum sem ræður ákvörðunum. Þegar vinur segir í miðri deilu að nú skuli þau hætta, klárar ENTP samt röksemdafærsluna, því hálfkláruð rök angra hana meira en fýlan; ENFP heyrir tóninn og skiptir um umræðuefni. Í tölvupósti byrjar ENTP beint á kjarnanum og sleppir kveðjunni, ENFP spyr fyrst hvernig fríið var.
Hvað hún sækir sjálf í þessar rökræður kemur hvergi fram í stöfunum.
02
Þrjár hvatir að baki sama kóða
Þrjú dæmi af níu: slíkur kóði getur sprottið af hvaða týpu sem er
Engin leið til baka: kóðinn afhjúpar ekki hvötina
Óstöðugur stafur: sá sem situr lausast hjá þessari hvöt
Áskorandi
Áttan ver rétt sinn til að ráða eigin för, og í ENTP-kóðanum hennar sést það á tveimur stöfum. Í jólaboðinu fer hún beint í pólitíkina og talar hæst, svo enginn annar leggi línurnar: E. Hún segir frænda sínum að rökin hans haldi ekki, þótt hann sé gestgjafinn, því að hlífa honum væri að gefa eftir: T. Allar þrjár grípa fram í; áttan gerir það svo samtalið fari ekki þangað sem einhver annar ákvað. P heldur verst hjá henni. Opnir kostir henta meðan verkefnið er annarra og má hunsa það; stofni hún eigið fyrirtæki lokar hún málum strax í fyrstu viku, og prófið les hana sem ENTJ.
Fagurkeri
Rödd sem enginn annar hefur: það er það sem fjarkinn stendur vörð um. Hann les ljóð Steins Steinarrs og sér í þeim lausn á vanda í hugbúnaðinum sem hann vinnur við, og spurningalistinn skráir N. Föstum vinnutíma hafnar hann og vinnur í lotum þegar andinn kemur yfir hann: P. Allar þrjár geta sagt upp góðri vinnu; fjarkinn gerir það þegar hann finnur að hver sem er hefði getað setið í hans stól. T er veikasti stafurinn. Kalda greiningin dugar meðan rætt er um hugmyndir almennt; geri einhver lítið úr bókinni sem hann er að skrifa, svara særindin fyrst og rökin finnast á eftir.
Lífskúnstner
Út úr hverjum degi á sjöan þrjár leiðir, og það ver hún: að festast aldrei þar sem sársaukinn nær henni. Hún hringir í vini um leið og hugmynd kviknar: E. Í tómu verksmiðjuhúsi úti á Granda sér hún hótel, markað og tónleikastað í senn: N. Hún skráir sig í þrjú námskeið og ákveður í fyrstu viku hvert hún mætir: P. Allar þrjár geta horfið úr leiðinlegu boði; sjöan fer þegar kvöldið stefnir í alvarlegt samtal sem ekki verður flúið. T hvílir á umhverfinu en ekki hvötinni. Á fréttastofu, þar sem rökin ráða og erfið mál eru léttari sem gáta, svarar hún prófinu eins og hugsuður; heima, þar sem enginn þarf að sannfæra neinn, velur sama manneskja eftir tilfinningu.
03
Hvernig þú greinir hver þeirra þriggja er þín
- Sama hegðun út á við
- Spurning um hvað manneskjan ver
- Þín eigin hvöt, ekki stafirnir
Á kaffistofunni sæist enginn munur á þeim: allar þrjár eru fyrstar til að andmæla, fyrstar til að stinga upp á einhverju nýju og síðastar til að lesa leiðbeiningarnar. Það sem skilur þær að er það sem hver lætur síst af hendi.
Greinin sem þú sendir Vísi var annaðhvort felld niður af ritstjóra án skýringar, eða birt en umorðuð þangað til hún hljómaði eins og allar hinar. Hvort situr lengur í þér? Það fyrra bendir á áttuna, sem þolir ekki að annar ráði yfir henni, það síðara á fjarkann, sem missti andlitið.
Þú ræður þig í sláturtíð fyrir norðan í tvær vikur: sama handtakið frá sjö til sjö, og bíllinn fer ekki suður fyrr en í lokin. Hvort er þyngra, að hver sem er gæti staðið við þetta færiband, eða að þú kemst ekki burt? Hversdagsleikinn vegur á fjarkann, lokaða leiðin á sjöuna.
Verkefnið sem þú barðist fyrir í tvö ár er skorið niður við gerð fjárlaga. Langar þig fyrst að mæta á fund ráðherrans og taka slaginn, eða er ný hugmynd farin að kvikna áður en kvöldið er liðið? Slagurinn er leið áttunnar, nýja hugmyndin leið sjöunnar.
Sláturtíðinni svarar ENTP of hratt. Svarið kemur á undan tilfinningunni: „ég myndi keppa við klukkuna“, „ég myndi finna upp betri handtök“. Þar tala N og P, en spurt var um þungann sem kemur á undan allri útsjónarsemi. Fyrstu orðin segja til: „ég myndi“ lýsir aðferð, hvötin byrjar á „mér myndi líða“.
04
Það sem stafirnir þegja um
Hvernig manneskja ber sig að: þetta sjá stafirnir
Það sem vantar í stafina fjóra
- Þroskastig
- Eðlishvöt og undirtýpa
- Hvert álagið leiðir þig
Milli enneagramsins og MBTI er engin samsvörun og við búum hana ekki til: kerfin tvö skipta fólki eftir ólíkum línum. Samsvörunartöflurnar sem ganga um netið eru settar saman úr athugunum, ekki mælingum, og stangast á innbyrðis. Aðeins hefur verið mælt í eina átt, frá týpu enneagramsins til einstakra stafa: sá sem þekkir týpuna getur spáð örlítið betur fyrir um stafina. Þessi síða les í öfuga átt, þar sem engar mælingar eru til, og því eru hvatirnar þrjár hér að ofan dæmi um gangverkið en ekki listi, og týpan getur reynst hver sem er af þeim níu. Á lágu þroskastigi hættir rökræða þessa ENTP að snúast um málið og fer að snúast um að hafa betur: hún vinnur hverja deilu og týnir fólkinu, og vinnufélagar þagna í návist hennar. Undir langvarandi álagi skilja leiðir: áttan verður fámál og fer að safna upplýsingum um alla, sjöan fer að setja út á hvernig aðrir raða í uppþvottavélina. Eðlishvötin beinir útsjónarseminni: með sjálfsbjargarhvöt að fjárhag og húsnæði, með félagshvöt að málstað og hópi sem þarf að sannfæra, með nándarhvöt að einni manneskju sem fær öll mótrökin.
05
Algengar spurningar
ENTP, en próf enneagramsins sýndi fjarka. Er það villa?
Ekki endilega. Af stöfunum fjórum gengur aðeins T gegn fjarkanum, og hjá ENTP getur T verið vani að rökræða frekar en leið til að ákveða. Skoðaðu hvernig þú ákveður þegar málið snýst um þig persónulega, til dæmis þegar einhver lýsir þér rangt. Ef sárindin koma þar á undan rökunum, er fjarki með ENTP-stöfum heil mynd en ekki bilun í öðru prófinu.
Ég skipti oft um skoðun. Getur týpan samt staðið í stað?
Já, því skoðanirnar flakka en ekki það sem þær þjóna. Spurðu fólkið sem hefur þekkt þig lengst hvað hafi aldrei breyst hjá þér síðan í menntaskóla. Kannski neitarðu enn að láta segja þér fyrir verkum, kannski velurðu enn annan veg en hinir, kannski ertu enn með fótinn í dyrunum. Það sem hefur haldið er nær týpunni en nokkur skoðun.
Fólk segir að ég valti yfir aðra í rökræðum. Hvað segir það um hvötina?
Að valta yfir aðra getur komið úr öllum þremur. Áttan heldur áfram af því að undanhald væri uppgjöf, fjarkinn þegar hann ver eitthvað sem er hluti af honum, sjöan þegar rökræðan er leikur og hún tekur ekki eftir að hinum er ekki skemmt. Rifjaðu upp hvernig þú brást við þegar einhver sagði þér þetta: með hörku, særindum eða einlægri undrun?
Ég sé veika bletti í enneagraminu. Á ég að taka mark á niðurstöðunni?
Blettirnir eru raunverulegir, svo notaðu niðurstöðuna sem tilgátu sem má fella. Settu upp prófun: ef týpan á við, ættirðu að finna eina aðstæðu sem hefur endurtekið sig síðustu ár þar sem hvöt hennar skýrir viðbrögð þín betur en hinar tvær. Finnirðu enga slíka, er tilgátan fallin og þú leitar áfram.