Kóðinn og enneagramið
ENFP og enneagram: hvaðan kemur eldmóðurinn
Í heita pottinum í sundlauginni barst talið að persónuleikaprófum, og þegar þú sagðir ENFP kinkaði konan á móti kolli eins og hún hefði vitað það frá upphafi. Nú viltu vita hvaða týpa enneagramsins fylgir þessum stöfum. Hér færðu enga tölu. Síðan stillir upp þremur manneskjum með þína stafi en ólíkan drifkraft og sýnir hvar leiðir þeirra skilja. Konan í pottinum sá stafina þína rétt, en hvötina hefði hún ekki getað séð.
01
Hvað stafirnir fjórir segja
Á Þorrablóti kynnist manneskja með kóðann ENFP nýjum hjónum við borðið og býður þeim í göngu á Esjuna um næstu helgi. Í vinnunni er hún sú sem allir hringja í þegar eitthvað á að fara af stað, hvort sem það er söfnun fyrir samstarfsmann eða jólahlaðborð. Þegar vinahópurinn velur milli tveggja sumarbústaða spyr hún fyrst hver eigi erfitt með langa keyrslu. Sumarfríið ræðst af veðurspánni daginn áður, og áætlanir hennar eru skrifaðar með blýanti. Saman gera stafirnir hana að manneskju sem annað fólk leitar til þegar það vill að eitthvað kvikni.
Utan frá er hún tekin fyrir ENTP, sem hefur sama hraða og sama hungur í hið nýja. Munurinn liggur í stafnum sem ræður ákvörðunum. Þegar hópverkefni misheppnast leitar ENTP að villunni í áætluninni, ENFP að því hver tók það nærri sér. ENTP hrósar snjallri lausn, ENFP þeim sem lagði sig mest fram.
Allt þetta mætti skrifa í dagbók áhorfanda, en ástæðan kemst ekki á blað.
02
Þrjár hvatir að baki sama kóða
Þrjú dæmi af níu: slíkur kóði getur sprottið af hvaða týpu sem er
Engin leið til baka: kóðinn afhjúpar ekki hvötina
Óstöðugur stafur: sá sem situr lausast hjá þessari hvöt
Friðflytjandi
Nían heldur hópnum saman með því að vera öllum góð. Í saumaklúbbnum og á vinnustaðnum talar hún við alla og tekur undir með hverjum og einum, og spurningalistinn skráir E. Dagskrá hennar mótast af símtölum dagsins, því hún vill vera laus ef einhver þarfnast hennar: P. Allar þrjár geta brosað í gegnum leiðinlegt boð; nían brosir svo enginn finni að henni leiðist. N fær hún að láni frá þeim sem hún umgengst. Giftist hún inn í fjölskyldu sem rekur bílaverkstæði og ræðir varahluti yfir sunnudagssteikinni, færast svör hennar á nokkrum árum í átt að S.
Fagurkeri
Einstakur og séður: þannig vill fjarkinn vera, og undir mörgu sem hann gerir liggur ótti við að hverfa í fjöldann. Í eyðibýli á Ströndum sér hann sögu sem enginn hefur sagt, og spurningalistinn les það sem N. Rifrildi vinnur hann ekki með rökum heldur með því að segja hvernig honum líður: F. Hefðir, eins og jólin hjá tengdafjölskyldunni, vill hann fá að móta að sínu og skilur eftir svigrúm, svo úr verður P. Allar þrjár geta sent vini löng skilaboð um miðja nótt; fjarkinn skrifar svo vinurinn skilji loksins hver hann er í raun. E hans nærist á svari. Í nýjum bekk í háskóla, þar sem allir virðast þegar þekkjast, hverfur hann inn á bókasafnið og svörin færast í átt að I.
Lífskúnstner
Kyrrðina forðast sjöan, því í henni gæti skotið upp kollinum það sem hún vill ekki finna. Nefni einhver tónleika fyrir norðan, fyllir hún bílinn af fólki og ekur til Akureyrar samdægurs: E. Hún talar um Færeyjaferð, kajaknámskeið og hugmynd að kaffihúsi í sama andardrættinum, og það er N. Hún kaupir flugmiða á tilboði og ákveður svo hvert skal fara: P. Allar þrjár geta sagt brandara þegar þögn fellur; sjöan segir hann af því að þögnin sjálf er henni óbærileg. F er veikasti stafurinn hjá sjöunni. Hlýjan er ósvikin meðan hún er létt. Þurfi hún að sitja í stjórn húsfélags og leysa langvinna deilu nágranna, sker hún á hnútinn með reglum, og spurningalistinn skráir T.
03
Hvernig þú greinir hver þeirra þriggja er þín
- Sama hegðun út á við
- Spurning um hvað manneskjan ver
- Þín eigin hvöt, ekki stafirnir
Í brekkusöngnum á Þjóðhátíð væru þessar þrjár ógreinanlegar: syngja hæst, þekkja alla í tjaldinu og eiga plan fyrir næsta sumar. Það sem aðskilur þær liggur dýpra en brekkusöngurinn.
Vinkona þín heldur ræðu um þig í fimmtugsafmælinu þínu. Hvort myndi særa þig meira: að hún rifjaði upp gamla deilu ykkar fyrir framan alla, eða að ræðan væri hlý en gæti átt við hvern sem er? Deilan særir níuna, sem vill að friður ríki. Almenna ræðan særir fjarkann, sem vill þekkjast.
Hvort er verra kvöld: kvöld þar sem ekkert gerist og ekkert er eftir nema tilfinningarnar, eða kvöld fullt af fjöri þar sem enginn talaði við þig um neitt sem skipti máli? Sjöan óttast fyrra kvöldið, því í kyrrðinni kemur hið þunga; fjarkinn það síðara, því þar sást hann ekki.
Hljómsveitin sem þú spilar með vill binda sig í tveggja ára tónleikaferð, og ef þú segir nei er hópurinn sprunginn. Hvort vegur þyngra, frelsið eða friðurinn við fólkið þitt? Sjöan segir nei og þolir fýluna; nían skrifar undir svo hópurinn haldi.
Við síðustu spurninguna velur ENFP frelsið strax en rökstyður það með P: ég vil ekki festa mig í dagatali. Snúist svarið um dagatalið er það stafurinn sem svarar. Hvötin heyrist annars staðar. Vinur þinn þurfti að láta svæfa hundinn sinn í dag og vill bara að þú sitjir hjá honum, ekkert þarf að skipuleggja. Fer hugurinn strax að leita að einhverju sem hægt er að gera?
04
Það sem stafirnir þegja um
Hvernig manneskja ber sig að: þetta sjá stafirnir
Það sem vantar í stafina fjóra
- Þroskastig
- Eðlishvöt og undirtýpa
- Hvert álagið leiðir þig
Milli enneagramsins og MBTI er engin samsvörun og við búum hana ekki til: kerfin tvö skipta fólki eftir ólíkum línum. Samsvörunartöflurnar sem ganga um netið eru settar saman úr athugunum, ekki mælingum, og stangast á innbyrðis. Aðeins hefur verið mælt í eina átt, frá týpu enneagramsins til einstakra stafa: sá sem þekkir týpuna getur spáð örlítið betur fyrir um stafina. Þessi síða les í öfuga átt, þar sem engar mælingar eru til, og því eru hvatirnar þrjár hér að ofan dæmi um gangverkið en ekki listi, og týpan getur reynst hver sem er af þeim níu. Á lágu þroskastigi hættir fólk að hringja í þessa manneskju þegar eitthvað á að fara af stað, því hún byrjar á öllu og stendur við fátt, og hver ný hugmynd er leið til að líta ekki á þær gömlu. Á háu þroskastigi ber sömu stafi manneskja sem lýkur því sem hún kveikir í. Undir langvarandi álagi skilja leiðir: nían gengur kvíðin úr skugga um að tengslin haldi, fjarkinn fer að bjarga öðrum, sjöan verður aðfinnslusöm. Eðlishvötin beinir eldmóðnum: með sjálfsbjargarhvöt að heimili og fjárhag, með nándarhvöt að einni manneskju, með félagshvöt að málstað.
05
Algengar spurningar
ENFP, en próf enneagramsins sýndi níu. Er það villa?
Ekki endilega. Hjá níunni hefur engin tenging við neinn staf verið mæld, svo kóðinn hefur engu að andmæla. Það sem vert er að skoða er N. Spurðu þig hvaðan síðustu þrjár hugmyndir þínar komu. Ef þær kviknuðu allar í samtali við einhvern annan og þú hefðir varla fengið þær án annarra, halda aðrir uppi N-inu, og nían á vel við kóðann.
Mér leiðist rútína. Útilokar það níuna?
Nei. Allar þrjár hvatirnar geta fengið leiða á rútínu, en af ólíkum ástæðum. Níunni leiðist rútínan ef hún einangrar hana frá lifandi hópi, því þar sækir hún taktinn. Fjarkanum leiðist hún af því að hún er ópersónuleg og gæti verið hvers sem er. Sjöunni leiðist hún af því að hún lokar leiðum. Spurðu þig hvað nákvæmlega vantar á gráum þriðjudegi.
Vinahópurinn minn er að tvístrast. Hvað segja viðbrögð mín?
Þau segja meira en sjálf staðan. Ef þú reynir strax að sameina hópinn aftur og ferð á milli fólks til að lægja öldur, er það í takt við níuna. Ef þú syrgir einmitt þessa sérstöku heild sem enginn annar hópur getur komið í staðinn fyrir, fjarkann. Ef nýr hópur er kominn í kringum þig áður en sá gamli er horfinn, sjöuna.
Skammdegið leggst þungt á mig. Tengist það týpunni?
Myrkrið getur lagst á hvern sem er, en viðbrögðin við því geta vísað veginn. Nían dofnar, sefur meira og lætur sig hverfa inn í sjónvarpið. Fjarkinn fer inn í sig og finnur í dimmu skapi eitthvað satt um sjálfan sig. Sjöan pantar ferð til Tenerife og fyllir helgarnar af fólki. Horfðu á fyrstu viðbrögð þín þegar dagurinn styttist.