Kóðinn og enneagramið
ENFJ og enneagram: hvers vegna þú heldur hópnum saman
Þú þjálfar sjötta flokk í fótbolta í sjálfboðavinnu og veist hvaða strákur þorir ekki að kalla eftir boltanum, og eftir þrjár æfingar gerir hann það. Próf kallaði þetta ENFJ, og nú leitarðu að týpu enneagramsins fyrir stafina. Hér er þeim ekki parað saman: sama alúð getur sprottið af þremur hvötum, sem standa hlið við hlið hér fyrir neðan. Á hliðarlínunni líta allar þrjár eins út.
01
Hvað stafirnir fjórir segja
ENFJ þekkir alltaf einhvern. Þegar frænka hans nefnir að hana langi í hönnunarnám veit hann um kennara í Listaháskólanum og hefur hringt í hann áður en kvöldið er úti. Á vinnufundi dregur hann saman það sem hálfur hópurinn var að hugsa og breytir því í sameiginlegt markmið með dagsetningu, og nýliðinn í deildinni er kominn í hádegishóp strax í fyrstu viku. Stafirnir fjórir saman gefa það sem enginn þeirra gefur einn: hann man markmið annarra betur en þeir sjálfir og spyr um þau einmitt þegar þeir eru við það að gefast upp.
Næst honum að sjá er ESFJ, jafn hlýr, jafn skipulagður og jafn næmur á andrúmsloftið. Einn stafur skilur á milli og hann heyrist í hrósinu. ESFJ hrósar því sem liggur á borðinu: kakan var frábær, skýrslan vel uppsett. ENFJ hrósar stefnunni: þú ert að finna þinn eigin stíl. Eftir rifrildi á vinnustaðnum kemur ESFJ friðnum í fyrra horf, en ENFJ gerir úr honum nýtt samkomulag um hvernig verður unnið héðan í frá.
Hegðunina má telja upp lið fyrir lið, en hvað hún á að vernda stendur hvergi á listanum.
02
Þrjár hvatir að baki sama kóða
Þrjú dæmi af níu: slíkur kóði getur sprottið af hvaða týpu sem er
Engin leið til baka: kóðinn afhjúpar ekki hvötina
Óstöðugur stafur: sá sem situr lausast hjá þessari hvöt
Fullkomnunarsinni
Þegar týpa 1 sér eitthvað skakkt getur hún ekki gengið fram hjá því: hún veit hvernig það á að vera, og það sem er stenst ekki samanburðinn. Í fólki sér hún fullgerða útgáfu þess og lýsir henni jafn nákvæmlega og fjárhagsáætlun (N). Hvert loforð fær hak og hvert verkefni lokaskýrslu, því hálfklárað verk er vanræksla í hennar augum (J). Formennsku í húsfélaginu tekur hún að sér eins og hinar tvær gætu gert, en hana rekur þangað gremja yfir því hvað allt er gert af hálfum hug. Veikast stendur E. Það endist eins lengi og verkefnið: um leið og samkoman er orðin að spjalli án tilgangs finnur hún sér afsökun og fer heim.
Hjálparhella
Síminn hjá tvistinum er fyrsta númerið sem fólk hringir í, og það er einmitt staðurinn sem hann ver: að vera ómissandi í lífi annarra. Þaðan kemur opinn faðmur og kunningjahópur sem nær yfir hálfan bæinn (E), og vani að vega hverja ákvörðun eftir því hvernig hún kemur við fólk (F). Þegar vinkona flytur ber tvisturinn kassa allan laugardaginn, eins og hinar tvær hefðu gert, en undir niðri býr ánægjan yfir að það var hann sem var beðinn. Lausastur í reipunum er J. Dagskráin heldur á meðan einhver þarf á henni að halda; eigin frest á skattframtalinu lætur tvisturinn renna út án þess að taka eftir því.
Lífskúnstner
Að lífið verði aldrei að þröngri rás: þetta ver sjöan, og ENFJ hennar er byggt utan um það. Hún smalar fólki saman í Laugavegshlaup og norðurljósaferðir, því hver ný manneskja bætir sögu og tækifæri við (E), og í hverri hálfkveðinni hugmynd vinar sér hún fyrirtæki sem gæti orðið til (N). Kveðjuhófi samstarfsmanns stýrir hún eins og hinar tvær myndu gera, en fyrir henni vakir að kveðjustundin verði ekki sorgleg, hvorki fyrir hann né hana sjálfa. Óstöðugust er J: áætlunin stenst fram að fyrsta leiðinlega skrefinu, og bókhaldið og eftirfylgnin lenda þá á öðrum.
03
Hvernig þú greinir hver þeirra þriggja er þín
- Sama hegðun út á við
- Spurning um hvað manneskjan ver
- Þín eigin hvöt, ekki stafirnir
Hegðunin segir ekkert: allar þrjár leiða fólk saman, sjá hvern vantar og tala af alvöru um framtíð annarra. Munurinn birtist í því sem situr eftir þegar eitthvað er tekið frá þeim.
Þú hélst fermingarveislu dóttur þinnar í safnaðarheimilinu. Á kransakökunni stóð nafnið hennar rangt stafsett, og daginn eftir hringdi enginn að þakka. Hvað heldur fyrir þér vöku? Villan og vitneskjan um hvernig þetta hefði átt að vera benda á týpu 1, þögnin í símanum á tvistinn.
Eftir erfiða viku, hvaða símtal væri kærkomnara: vinur sem missti vinnuna og biður þig um hjálp, eða vinur sem býður þér óvænt í helgarferð norður? Fyrra bendir á tvistinn, sem leitar að einhverjum að styðja, hið síðara á sjöuna, sem leitar að birtu.
Þú og tveir vinir keyptuð gamalt hús á Flateyri. Um hvað myndirðu frekar rífast: að þakið sé lagt almennilega, þótt það tefji um ár, eða að þú getir selt þinn hlut og farið þegar þér sýnist? Týpa 1 gefur ekki eftir í vandvirkninni, sjöan ekki í frelsinu.
Fermingarspurningin er lúmsk. Manneskja með stafina ENFJ svarar henni með umhyggju: aðalatriðið er að öllum hafi liðið vel. Þar tala F og E, ekki hvötin, og svarið rennur sjálfkrafa til tvistsins. Ímyndaðu þér að mágkona þín hefði haldið veisluna jafn hlýlega. Ef það léttir á þér á tvisturinn lítið erindi; ef það stingur að gestgjafinn varst ekki þú, skoðaðu hann betur.
04
Það sem stafirnir þegja um
Hvernig manneskja ber sig að: þetta sjá stafirnir
Það sem vantar í stafina fjóra
- Þroskastig
- Eðlishvöt og undirtýpa
- Hvert álagið leiðir þig
Milli enneagramsins og MBTI er engin samsvörun og við búum hana ekki til: kerfin tvö skipta fólki eftir ólíkum línum. Samsvörunartöflurnar sem ganga um netið eru settar saman úr athugunum, ekki mælingum, og stangast á innbyrðis. Aðeins hefur verið mælt í eina átt, frá týpu enneagramsins til einstakra stafa: sá sem þekkir týpuna getur spáð örlítið betur fyrir um stafina. Þessi síða les í öfuga átt, þar sem engar mælingar eru til, og því eru hvatirnar þrjár hér að ofan dæmi um gangverkið en ekki listi, og týpan getur reynst hver sem er af þeim níu. Í klemmu hættir ENFJ að spyrja og fer að stýra: hann skipuleggur brúðkaup systur sinnar, bókar salinn áður en hún segir já og heyrir ekki lengur annað en samþykki. Undirtýpan ræður hvert umhyggjan rennur: með sjálfsbjargarhvöt heim og til fjölskyldunnar, með félagshvöt út í samfélagið, með nándarhvöt til einnar manneskju. Á háu þroskastigi býður sama manneskja fram hjálp og tekur neitun án þess að þrýsta. Undir miklu álagi fer hver sína leið: týpa 1 sekkur í depurð, tvisturinn harðnar og skipar fyrir, sjöan fer að finna að öllu.
05
Algengar spurningar
ENFJ, en próf enneagramsins sýndi týpu 1. Er það villa?
Ekki endilega, og stafurinn sem vert er að skoða er E. Hjá týpu 1 getur félagslyndið hangið á ábyrgðinni: þú stendur fremst af því að einhver þarf að gera hlutina rétt. Hugsaðu um ferð til útlanda þar sem enginn þekkir þig. Ef þú gætir þagað dögum saman og tekur helst eftir því sem er illa gert, rífast kóðinn og týpan ekki: E kemur frá hlutverkinu, hvötin frá týpu 1.
Mér er sagt að ég taki of mikið pláss í samræðum. Segir það eitthvað um týpuna?
Plássið sjálft segir mest um stafina: E gefur röddina, N hoppar á milli framtíðarmynda og F heldur öllum inni í samtalinu. Hvötin sést á því hvert þú stýrir. Týpa 1 leiðréttir og vill að niðurstaðan verði rétt. Tvisturinn beinir talinu að þörfum annarra og að því hvernig hann getur hjálpað. Sjöan heldur stemningunni uppi og skiptir um umræðuefni um leið og það þyngist.
Það særir mig mest þegar fólk sem ég hef hjálpað gagnrýnir mig. Af hverju?
Sárið segir til um hvötina ef þú skoðar hvar það situr. Ef þú ferð strax yfir hvort gagnrýnin sé réttmæt og hvar þér varð á, liggur það nær týpu 1. Ef það sem svíður er vanþakklætið, að allt sem þú gafst skyldi gleymast, liggur það nær tvistinum. Ef þú vilt helst halda áfram og hugsa ekki meira um það, bendir það fremur á sjöuna.
Ég á erfitt með að hætta í sjálfboðastarfi þótt ég sé útkeyrð. Hvað segir það?
Að halda áfram er á ábyrgð J, sem lýkur því sem byrjað er á. Hvað heldur í þig á bak við það fer eftir hvötinni. Týpa 1 hættir ekki fyrr en verkið er komið í lag, því hálfkarað starf væri henni til vansa. Tvisturinn spyr sig hver hann væri ef enginn þyrfti á honum að halda. Sjöan hættir auðveldar, en ef hún heldur áfram er það vegna þess að hópurinn er enn skemmtilegur.