Kóðinn og enneagramið
ESFJ í enneagraminu: gestrisni með þrjár rætur
Laufabrauðsdagurinn í fjölskyldunni hvílir á þínum herðum: þú veist hver sker fallegustu munstrin og hver mætir alltaf klukkutíma of seint. Prófið sem þú tókst í símanum í strætó kallaði þetta ESFJ, og nú langar þig að vita hvaða tala enneagramsins á við. Hér færðu enga tölu, heldur þrjár ólíkar hvatir sem allar gætu staðið við feitipottinn. Hver þeirra er þín ræðst af því hvers þú myndir sakna ef dagurinn félli niður.
01
Hvað stafirnir fjórir segja
Á foreldrafundi í grunnskólanum réttir ESFJ fyrst upp höndina þegar vantar bekkjarfulltrúa. Viku síðar er kominn hópur fyrir foreldrana, listi yfir afmælisdaga barnanna og dagsetning á bekkjarkvöldi, og þess er gætt að ekkert barn verði út undan þegar boðskortin fara heim. Talið snýst um fólk og það sem gerðist: hver er nýfluttur í hverfið, hver fékk loksins leikskólapláss. Ákvarðanir eru vegnar eftir því hvernig þær koma við þá sem í hlut eiga, og hjálpin er áþreifanleg: skutl á æfingu eða lasanja í frystinn. Það sem búið er að ákveða stendur, og hætti einhver við á síðustu stundu situr það í ESFJ fram á kvöld.
ISFJ er jafn hjálpfús og jafn minnugur á þarfir annarra, og úr fjarlægð sést varla munur. Hann kemur í ljós í erfidrykkjunni. ISFJ er frammi í eldhúsi, sker brauðtertuna og fyllir á kaffikönnurnar; ESFJ tekur á móti fólki í dyrunum, kynnir fjarskylda ættingja hvern fyrir öðrum og heldur samræðum gangandi við borðin. Eftir langan dag innan um fólk hleður ESFJ sig með símtali, ISFJ með þögn.
Allt þetta lýsir því hvernig manneskjan fer að, en ekki hverju hún er að hlífa með því.
02
Þrjár hvatir að baki sama kóða
Þrjú dæmi af níu: slíkur kóði getur sprottið af hvaða týpu sem er
Engin leið til baka: kóðinn afhjúpar ekki hvötina
Óstöðugur stafur: sá sem situr lausast hjá þessari hvöt
Friðflytjandi
Í áramótaboðinu fer frændi að tala um kvótakerfið, og það er nían sem stingur upp á að allir fari út að horfa á norðurljósin. Hún gætir friðarins í hópnum með því að renna inn í hann: fylgir straumnum þangað sem hinir fara og tekur upp stemninguna í herberginu, og þaðan fær kóðinn E; hún velur þann kost sem engan særir, og þaðan kemur F. Allir með ESFJ svara skilaboðum í fjölskylduhópnum; hjá níunni eru ósvöruð skilaboð lítil sprunga í sameiginlegri ró. Lausast situr J. Reglan hennar er fengin að láni úr dagatali annarra, og í sumarfríi þar sem enginn annar hefur gert áætlun leysast dagarnir upp og svörin á spurningalista leita í P.
Driffjöður
Nafn sitt í þakkarræðunni á árshátíðinni metur þristurinn meira en bónus. Hann ver rétt sinn til að vera einhvers virði, og skemmtinefndin er staður þar sem virðið sést: allir sjá hver stýrir kvöldinu (E), og dagskráin stenst upp á mínútu (J). Að safna fyrir kveðjugjöf handa samstarfsmanni sem hættir getur ESFJ gert af hvaða hvöt sem er; þristurinn sér til þess að gjöfin verði sú glæsilegasta sem deildin hefur gefið, því söfnunin ber hans nafn. Óvissastur er F. Hlýja er gjaldmiðillinn sem þessi hópur borgar í, og því lætur þristurinn hlýju af hendi; í fiskútflutningi þar sem tonnin ein telja ákveður hann eftir tölum, og á prófinu fer T að vega þyngra.
Tryggðatröll
Sama tryggingafélagið í tuttugu ár og sama brennan á gamlárskvöld: sexan treystir því sem hefur haldið. Reynslan vegur þyngra en loforð um eitthvað betra, og þar er S; það sem hefur verið ákveðið á að standa, og þar er J. Þegar gönguhópurinn færir sig af þriðjudögum yfir á fimmtudaga malda allir með ESFJ í móinn, en sexan heyrir meira í breytingunni: ef þetta haggast, hvað haggast þá næst. Gegn henni vinnur E, því mæld tenging sexunnar liggur að I. Léttleikinn sem hún sýnir á við um hennar eigið fólk; fyrstu vikurnar á nýjum vinnustað situr hún hljóð á kaffistofunni og hlustar, og próf sem tekið væri þá gæti sýnt I.
03
Hvernig þú greinir hver þeirra þriggja er þín
- Sama hegðun út á við
- Spurning um hvað manneskjan ver
- Þín eigin hvöt, ekki stafirnir
Öll þrjú bjóða heim, muna hvað hver vill og halda utan um dagatal fjölskyldunnar, svo spurningin hvort þú hafir gaman af að safna fólki saman skilur þau ekki að.
Kaffisalan sem þú sást um á 17. júní gekk snurðulaust, og formaðurinn þakkaði í Facebook-hópnum „öllum sem lögðu hönd á plóg“, án nafna. Hvað situr eftir: léttir yfir því að enginn styggðist, eða tómleiki eins og dagurinn hafi ekki talist með? Léttirinn á heima hjá níunni, sem vildi sléttan dag. Tómleikinn bendir á þristinn: vinna sem enginn nefnir skilur spurninguna um eigið gildi eftir opna.
Þér býðst útibúið á Selfossi, með nýju fólki og sýnilegri stöðu; að segja nei þýðir að vera áfram með teyminu sem þú hefur unnið með í níu ár. Hvort er sárara að missa, tækifærið til að sjást eða fólkið sem þú treystir? Fyrri missirinn vegur þyngra hjá þristinum, sá síðari hjá sexunni.
Mamma þín ætlar að minnka við sig, og aðfangadagskvöldin heima hjá henni verða ekki fleiri. Hvað kemur fyrst upp: von um að systkinin skipti jólunum á milli sín án árekstra, eða ónot yfir því að fasti punkturinn í fjölskyldunni sé horfinn? Vonin er áhyggja níunnar, ónotin sexunnar.
Spurningunni um útibúið svarar ESFJ gjarnan fyrir aðra: „hvernig eiga þau að bjarga sér án mín?“ Þar tala F og J, vaninn að bera ábyrgð á sínum, ekki hvötin. Upp um það kemst frumlagið: í svarinu standa þau, en spurt var hvað þú myndir missa.
04
Það sem stafirnir þegja um
Hvernig manneskja ber sig að: þetta sjá stafirnir
Það sem vantar í stafina fjóra
- Þroskastig
- Eðlishvöt og undirtýpa
- Hvert álagið leiðir þig
Milli enneagramsins og MBTI er engin samsvörun og við búum hana ekki til: kerfin tvö skipta fólki eftir ólíkum línum. Samsvörunartöflurnar sem ganga um netið eru settar saman úr athugunum, ekki mælingum, og stangast á innbyrðis. Aðeins hefur verið mælt í eina átt, frá týpu enneagramsins til einstakra stafa: sá sem þekkir týpuna getur spáð örlítið betur fyrir um stafina. Þessi síða les í öfuga átt, þar sem engar mælingar eru til, og því eru hvatirnar þrjár hér að ofan dæmi um gangverkið en ekki listi, og týpan getur reynst hver sem er af þeim níu. Í klemmu getur hjálpsemi ESFJ snúist upp í ágengni: manneskjan mætir óboðin með mat, endurraðar í ísskáp uppkomins barns og tekur það nærri sér ef enginn þakkar, en prófið gefur sömu fjóra stafi og þegar hjálpin var létt. Hvert umhyggjan beinist ræður eðlishvötin: að heimili og forða, einni náinni manneskju eða stöðunni í hópnum. Langvarandi álag ber hverja hvöt í sína átt, og kóðinn fylgir engu þeirra: nían les falda merkingu í hverju stuttu svari, þristurinn hættir að svara í hópspjallinu og liggur yfir þáttum, sexan tekur að sér allt sem býðst.
05
Algengar spurningar
ESFJ, en próf enneagramsins sýndi sexu. Er það villa?
Það getur vel gengið upp. Mæld tenging sexunnar liggur að I, og E-ið þitt getur verið öryggið meðal þinna: stórfjölskyldan, gamlir vinnufélagar, fólkið í götunni. Hugsaðu um fyrsta kvöldið á námskeiði þar sem þú þekkir engan. Ef þú heldur þig til hlés og opnar þig ekki fyrr en einhver sem þú treystir er mættur, stendur sexan föst og E-ið tilheyrir hópnum þínum frekar en þér.
Ég held uppi fjörinu í veislum en þarf tvo daga til að jafna mig. Er E-ið rangt?
E segir hvert athyglin snýr, ekki að orkan sé ótæmandi. Boð að hætti ESFJ krefst auga með kaffikönnunni, nýja kærastanum og frænkunni sem er að móðgast, og það þreytir hvern sem er. Þreytan sjálf segir enneagraminu lítið. Meira segja dagarnir á eftir: nærðu að slaka á, ferðu yfir það sem fór úrskeiðis, eða sendirðu skilaboð til að vita hvort allir komust heim í hálkunni?
Mér er mjög annt um hvað fólk heldur um mig. Bendir það á týpu?
Að nema andrúmsloftið er hluti af kóðanum: F með E grípur samþykki og vanþóknun fljótt. Enneagramið spyr um hvað álitið snýst. Ef það sem heldur vöku fyrir þér er að tvær vinkonur þínar talast ekki við, er það ein leið; ef enginn minntist á kökurnar sem þú bakaðir, önnur; ef gamli hópurinn fór í útilegu án þín, sú þriðja. Berðu ástæðuna saman við síðu týpunnar, ekki áhyggjurnar.
Systkini mín kalla mig verkstjóra jólanna. Eru það stafirnir eða týpan?
Vaninn að skipuleggja kemur frá E og J: einhver þarf að ákveða hvar er borðað og hver kemur með hvað. Hvort hann er orðinn að stjórnsemi er spurning um ástand, ekki týpu. Sjáðu hvað gerist þegar hryggurinn ofeldast. Ef þú getur hlegið og notið kvöldsins þjónar áætlunin fólkinu; ef hvert frávik bítur eins og móðgun hefur álagið vaxið, og það segir meira um þroskastigið en stafina.