Code en enneagram
ENTJ enneagram: waar je leidinggeven vandaan komt
Bij de verbouwing van het huis was jij degene met de planning in Excel, de aannemer aan de lijn en een datum voor de oplevering, en de MBTI-test noemt dat ENTJ. Het enneagramgetal lees je niet af aan de letters: dezelfde drive rust bij verschillende mensen op woede, op schaamte of op angst. De jouwe zie je het best in de week waarin er zonder jou wordt beslist.
01
Wat deze vier letters zeggen
Bij een verbouwing thuis staat er bij een ENTJ binnen een avond een planning in een spreadsheet, met aannemers, budget en een opleverdatum. Wie komt klagen over een probleem, krijgt binnen een minuut de vraag wat het voorstel is. Bij een sollicitatie wil een ENTJ weten welke kant het bedrijf op gaat, niet alleen wat de functie inhoudt. Zelfs een bordspel wordt hardop doorgerekend, met een strategie voor de hele avond. De letters samen geven iets wat geen van hen apart heeft: een ingeving telt pas als er een eigenaar en een budget bij staan.
Het dichtst in de buurt komt ENTP, even snel van begrip, even graag in debat, even vol van wat nog komen gaat. De J maakt het onderscheid. Een ENTP heropent graag een besluit van vorige week zodra er een slimmere route opduikt; voor een ENTJ is wat besloten is de grond waarop de volgende stap wordt gezet, en daar wordt niet meer in gegraven. Ook met termijnen gaan ze omgekeerd om: een ENTJ zet de opleverdatum vast en past de oplossing daarop aan, een ENTP blijft zoeken naar de beste oplossing en laat de datum schuiven.
Een buitenstaander kan dit allemaal waarnemen en nog steeds niets weten over wat deze persoon te verliezen heeft.
02
Drie motieven achter één code
Drie voorbeelden van de negen: deze code kan uit elk type groeien
Geen weg terug: uit de code valt het motief niet af te lezen
Wankele letter: die zit bij dit motief het minst vast
Uitdager
Afhankelijk zijn van de grillen van een ander, dat vermijdt de acht met alles wat er is. Daarom ligt de taakverdeling al vast voordat iemand anders er een voorstel voor doet, en gaat een genomen besluit niet meer terug naar tafel; op de vragenlijst is dat een J. Wat onder druk overeind blijft, telt zwaarder dan wie zich gekwetst voelt, en de test leest dat als T. Een reorganisatie doorvoeren durven alle drie; de acht doet het omdat een half verbouwde organisatie anderen de kans geeft de lijnen uit te zetten. Het minst vast zit bij de acht de N. De aandacht gaat naar wat nu toegeeft en wat nu terugduwt. Een groot vergezicht is nodig zolang er een groot bedrijf te leiden valt; met een eigen garage of bakkerij gaat het over vandaag, en schuift de code op naar ESTJ.
Winnaar
Met een groot verhaal over waar het bedrijf heen gaat, wint de drie mensen voor zich, en dat vooruitdenken noteert de test als N. Afgeronde projecten staan in het jaarverslag, halve niet, dus maakt de drie af wat begonnen is en vinkt het zichtbaar af: de J. Een samenwerking met een partner die tegenvalt, beëindigen alle drie zonder omhaal; de drie doet het omdat die partner het eigen verhaal naar buiten zwakker maakt. Wankel is bij de drie de T. Toon en stijl volgen wat de omgeving waardeert, en zakelijk beslissen gaat goed zolang zakelijkheid indruk maakt. In een zorginstelling of een klein familiebedrijf, waar hartelijkheid de maatstaf is, komt de F al snel naar boven en geeft de test ENFJ.
Levensgenieter
De zeven wil dat er morgen iets te ontdekken valt, en ENTJ groeit bij de zeven uit die honger. In een klacht van een klant ziet de zeven meteen een nieuw product, en dat is de N. Een idee wordt pas echt leuk als anderen erin meegaan, dus worden nog dezelfde avond drie mensen gebeld om het uit te proberen: de E. Nieuwe markten aanboren willen de acht en de drie net zo goed; voor de zeven belooft een nieuwe markt dat het gewone van vandaag even niet hoeft. Het zwakst staat hier de J. Die letter houdt zolang de strategie nog vorm krijgt en het ontwerpen spannend is. Staat het vierde jaar van dezelfde uitrol voor de deur, dan begint de zeven besluiten open te breken, en een nieuwe test geeft ENTP.
03
Hoe je herkent welke van de drie jij hebt
- Van buiten hetzelfde gedrag
- Een vraag naar wat iemand beschermt
- Je eigen motief, niet de letters
Op kantoor zijn de drie niet uit elkaar te halen: ze nemen de leiding, rekenen ver vooruit en hebben weinig geduld met getwijfel. Het verschil ligt in wat er voor ieder van hen wegvalt wanneer iemand anders de lakens uitdeelt.
Je bedrijf fuseert, en in de nieuwe structuur mag je kiezen: je houdt een eigen afdeling met volledige zeggenschap maar verdwijnt uit elke persmededeling, of je wordt het boegbeeld van het geheel terwijl de besluiten vallen in een raad waarin je één stem hebt. Waar teken je voor? Wie de zeggenschap kiest, zit dichter bij de acht; wie het boegbeeld kiest, dichter bij de drie.
Wat zou je over vijf jaar het liefst niet terugzien: een mislukking waar het hele vakblad over schreef, of vijf jaar aan één en hetzelfde dossier zonder dat je er ooit uit mocht? Wie van het eerste wakker ligt, staat dichter bij de drie; wie het tweede niet verdraagt, bij de zeven.
Na een week met wie ben je meer uitgeput: met een manager die je voortdurend voorschrijft hoe het moet, of met een coach die elke tegenvaller wil uitpluizen tot op het gevoel eronder? Het eerste wijst naar de acht, het tweede naar de zeven.
Op de tweede vraag antwoordt een ENTJ graag met een plan: ‘hangt ervan af wat strategisch het meeste oplevert’. Dan spreekt de J en niet het motief. Je hoort het aan woorden als efficiënt, verstandig, volgens plan; stel de vraag dan nog eens en let op wat er opkwam voordat de redenering begon.
04
Waar de letters over zwijgen
Hoe iemand handelt: dat zien de letters
Wat in de vier letters ontbreekt
- Ontwikkelingsniveau
- Instinctief subtype
- Waar druk je heen drijft
Tussen het enneagram en MBTI bestaat geen correspondentie, en wij verzinnen er ook geen: de twee modellen snijden een mens langs andere lijnen. De tabellen die op internet rondgaan komen uit observaties, niet uit metingen, en ze spreken elkaar tegen. Gemeten is alleen de ene richting, van enneagram type naar losse letters: wie het type kent, kan de letters iets beter voorspellen. Deze pagina leest de andere kant op, waar niets gemeten is, dus de drie motieven hierboven zijn voorbeelden van het mechanisme en geen lijst, en het type kan elk van de negen zijn. Diep onderin maakt deze code van elk overleg een onderhandeling die gewonnen moet worden: informatie wordt achtergehouden, afspraken worden eenzijdig herschreven en wie tegenspreekt, hoort het volgende besluit via de wandelgangen. Dezelfde letters passen net zo goed bij iemand op een hoog ontwikkelingsniveau; de code ziet dat verschil niet. Onder langdurige druk gaat elk van de drie een eigen weg: de acht trekt zich terug en rekent in stilte, de drie bevriest en staat stil, de zeven wordt vitterig. Het instinct bepaalt waar de ambitie heen gaat: bij zelfbehoud naar bezit en onafhankelijkheid, bij het sociale instinct naar posities en netwerken, bij het seksuele naar één project of één mens.
05
Veelgestelde vragen
ENTJ, maar de enneagramtest geeft type 7: is dat een fout?
Eerder een aanwijzing over je J. Bij de zeven is een verband met P gemeten, de tegenovergestelde letter, en de J wordt dan door omstandigheden gedragen: een functie waarin beslissen verwacht wordt, een team dat afmaakt wat begint, een nieuwe strategie. Let op wat er gebeurt als een plan de uitvoering in gaat. Wil je na een half jaar alles opnieuw openbreken, dan is je J waarschijnlijk aangeleerd en ligt de zeven dichterbij.
Ik wil vooral winnen. Past dat niet gewoon bij de drie?
Winnen willen ze alle drie, dus het woord beslist niets. Kijk naar het moment direct na een overwinning. Is het gevoel vooral dat niemand je nu nog iets kan opleggen, dan wijst dat naar de acht. Gaat je eerste gedachte naar wie het gezien heeft en hoe het op je cv staat, dan naar de drie. Ben je de overwinning binnen een dag vergeten omdat het volgende spel al lonkt, dan naar de zeven.
Ik ben liever baas van een klein team dan nummer twee in een groot concern. Wat zegt dat?
Die voorkeur kan bij alle drie bestaan, de reden verschilt. Voor de acht telt dat er boven je niemand is die over je werk beslist, hoe klein het terrein ook is. De drie kan juist het concern verkiezen, als die naam meer glans geeft dan de titel baas. Voor de zeven gaat het om de afwisseling: waar meer nieuws gebeurt, daar wil de zeven zijn. Vraag je af wat je in het kleine team het meest zou missen.
Met de emoties van anderen weet ik weinig raad. Zegt dat iets over mijn type?
Over je letters vooral: T en J samen maken van een emotioneel gesprek al snel een probleem dat opgelost moet worden. Het type zit in wat je doet als het gesprek toch blijft duren. Voelt zachtheid als een zwakke plek die je niet wilt laten zien, dan past dat bij de acht. Toon je het gevoel dat de situatie verwacht, dan bij de drie. Zoek je snel een uitweg naar iets luchtigers, dan bij de zeven.
Ontdek je type, vleugel en ontwikkelingsniveau
108 beweringen, uitslag meteen
Ontdek je type, vleugel en ontwikkelingsniveau