รหัสกับนพลักษณ์
ENFP นพลักษณ์: ไฟติดง่ายเหมือนกัน แต่เฝ้าของคนละชิ้น
เพื่อนในแก๊งเรียกเราว่า ENFP จนแทบเป็นชื่อเล่น พอมีคนในกลุ่มเริ่มคุยเรื่องนพลักษณ์ ก็อยากรู้ขึ้นมาว่าเลขของเราคืออะไร หน้านี้ไม่ได้ส่งเลขให้ แต่วางแรงจูงใจสามแบบที่อาจอยู่ใต้สี่ตัวอักษรนี้ไว้ข้างกัน เพราะไฟดวงเดียวกันที่ลุกทุกครั้งเมื่ออยู่ท่ามกลางคนและเรื่องใหม่ อาจกำลังเฝ้าของคนละชิ้นอยู่ก็ได้
01
ตัวอักษรสี่ตัวนี้บอกอะไร
ENFP คือคนที่เพื่อนโทรหาเวลาอยากหาอะไรทำวันหยุด เพราะในโน้ตมือถือของเขามีร้านเปิดใหม่ งานแฟร์ และคอนเสิร์ตฟรีเก็บไว้เป็นลิสต์ยาว ไอเดียใหม่มาตอนนั่งรถไฟฟ้า และถูกเล่าให้เพื่อนฟังก่อนถึงสถานีปลายทาง ปีเดียวเขาลองทั้งพายซัพ ทำเทียนหอม และปลูกต้นไม้เต็มระเบียงคอนโด จะรับงานฟรีแลนซ์เพิ่มหรือไม่ เขาถามตัวเองก่อนว่าจะทิ้งให้เพื่อนร่วมทีมเดิมเหนื่อยขึ้นหรือเปล่า ส่วนงานที่มีเส้นตาย เขาเริ่มได้จริงก็ต่อเมื่อมีเพื่อนมานั่งทำด้วยกันที่คาเฟ่
ไอเดียเยอะและตัวเบาพร้อมออกเดินทางแบบนี้ ENTP ก็มี ดูจากข้างนอกจึงสับสนกันได้ง่าย ตัวที่แยกคือ F งานกลุ่มที่ต้องเลือกหัวข้อ ENTP เลือกหัวข้อที่ท้าทายสมองที่สุด ENFP เลือกหัวข้อที่ทุกคนในกลุ่มอยากทำด้วยกัน เวลาให้ของขวัญ ENTP ให้ของแปลกที่ตัวเองคิดว่าฉลาด ENFP ให้ของที่มีเรื่องเล่าระหว่างสองคนติดมาด้วย
ใครนับก็นับได้ว่าเขาดึงคนเข้ามาร่วมกี่คน แต่ระหว่างที่ดึง เขากลัวจะเสียอะไรไป คนที่ยืนดูอยู่ข้าง ๆ ก็ไม่เห็น
02
แรงจูงใจสามแบบเบื้องหลังรหัสเดียว
ตัวอย่างสามจากเก้า: รหัสนี้งอกมาจากลักษณ์ไหนก็ได้
ย้อนกลับไม่ได้: ดูรหัสแล้วรู้แรงจูงใจไม่ได้
ตัวอักษรที่แรงจูงใจนี้ยึดไว้หลวมที่สุด
ผู้ประสานไมตรี
พอกลุ่มไลน์ชวนไปงานวัด ไปช่วยงานบวชลูกพี่ลูกน้อง หรือไปวันเกิดเพื่อนของเพื่อน ลักษณ์ 9 ตอบรับก่อนจะถามว่ากี่โมง สิ่งที่เขาดูแลคือความกลมกลืนของวง การไหลไปกับคนหมู่มากสบายกว่าอยู่คนเดียว นี่คือ E ของเขา เขาไม่ยอมเป็นคนกดจองโต๊ะ เพราะการเลือกร้านคือการตัดสินแทนทุกคน แผนจึงเปิดค้างไว้และออกมาเป็น P หัวเราะดังในวงเป็นได้ทั้งสามแบบ แต่ลักษณ์ 9 หัวเราะเพื่อให้บรรยากาศไม่สะดุด ตัวอักษรที่ยืนได้ไม่มั่นที่สุดคือ N ไอเดียของเขายืมมาจากเพื่อนรอบตัว ถ้าย้ายไปอยู่ทีมที่ทุกคนใส่หูฟังเงียบทั้งวัน ความคิดใหม่ ๆ ก็เงียบตาม เหลือแต่งานตามรายการ และเขาตอบแบบ S
ผู้โศกซึ้ง
เสื้อตัวเดียวกับคนทั้งออฟฟิศ ลักษณ์ 4 ใส่ได้ไม่นาน เขาหวงความเป็นตัวเองที่ใครก็แทนไม่ได้ ไปเที่ยวเชียงใหม่ เขาไม่ถ่ายรูปตามจุดเช็กอิน แต่กลับมาเล่าเรื่องร้านเล็ก ๆ ที่ยังไม่มีใครรีวิว ตรงนี้คือ N จะรับปากเรื่องไหน เขาดูว่าเรื่องนั้นแตะใจหรือเปล่า นั่นคือ F เขาไม่ผูกตัวเองกับแผนยาว เพราะอยากเหลือที่ไว้ให้ตัวเองเวอร์ชันถัดไป จึงเป็น P เปลี่ยนรูปโปรไฟล์ไลน์ตามอารมณ์เป็นได้ทั้งสามแบบ แต่ลักษณ์ 4 ใช้มันเป็นสัญญาณที่หวังว่าจะมีคนอ่านออก ตัวอักษรที่คลอนง่ายที่สุดคือ E ในครอบครัวใหญ่ที่ทุกคนเห็นเขาเป็นแค่ลูกคนเล็กที่ร่าเริง เขาเล่นบทนั้นจนเหนื่อย แล้วขอตัวไปอยู่คนเดียวในห้อง และตอบแบบ I
ผู้เสพสุข
ลักษณ์ 7 ซื้อบัตรงานสองงานไว้ในคืนเดียวกัน แล้วค่อยเลือกตอนเย็นว่าจะไปงานไหน นี่คือ P ของคนที่ไม่ยอมให้ทางไหนปิด เทศกาลดนตรี ตลาดนัดกลางคืน ปาร์ตี้ของคนไม่รู้จัก ที่ไหนคนเยอะเขาไปก่อน นั่นคือ E และระหว่างที่ยังเคลื่อนไหว เรื่องหนักใจก็ตามไม่ทัน ฟังพอดแคสต์จบหนึ่งตอน เขาเห็นทางชีวิตใหม่ได้อีกหลายทาง ตรงนี้คือ N ตอบแชตด้วยสติกเกอร์ตลก ๆ เป็นได้ทั้งสามแบบ แต่ลักษณ์ 7 ส่งสติกเกอร์ตอนที่บทสนทนาเริ่มหนัก ตัวอักษรที่ฝืนที่สุดคือ F ในงานศพพ่อของเพื่อน เขาประสานวัด รถ และพวงหรีดได้คล่องที่สุด แต่พอเพื่อนเริ่มร้องไห้ เขาก็ลุกไปดูเรื่องอาหารต่อ เขาเลือกหาทางออกมากกว่าอยู่กับความรู้สึก
03
ในสามแบบนี้ แบบไหนคือเรา
- มองจากภายนอกเป็นพฤติกรรมเดียวกัน
- คำถามว่าคนคนนั้นปกป้องอะไร
- แรงจูงใจของเราเอง ไม่ใช่ตัวอักษร
ทั้งสามคนมีแรงขึ้นมาเมื่อเจอคน ยกมือรับเรื่องใหม่เป็นคนแรก และมีงานที่เริ่มแล้วค้างอยู่เต็มมือ ดูจากที่ทำจึงแยกกันไม่ออก ที่แยกได้คือของที่ถ้าถูกดึงไป เขาจะนิ่งเฉยไม่ได้
ลองนึกถึงทริปทะเลกับแก๊งเพื่อนสมัยมหาลัย ทริปหนึ่งเพื่อนสองคนทะเลาะกันจนนั่งรถกลับคนละคัน อีกทริปราบรื่นทุกอย่าง แต่ไม่มีใครถามเลยว่าเราอยากไปที่ไหน ทริปไหนค้างในใจนานกว่า ถ้าเป็นทริปที่วงแตก เราใกล้ลักษณ์ 9 ถ้าเป็นทริปที่ไม่มีใครมองเห็นเรา เราใกล้ลักษณ์ 4
ละครเวทีที่เราเขียนบทให้คณะถูกยกเลิกก่อนเปิดม่านสามวัน คืนนั้นเราทำอะไร นั่งอ่านบทซ้ำเพื่อหาว่าเรื่องนี้บอกอะไรเกี่ยวกับตัวเรา เอนไปทางลักษณ์ 4 ถ้าเปิดหาเวิร์กช็อปถัดไปแล้ว เอนไปทางลักษณ์ 7
เพื่อนสนิทชวนเช่าคอนโดอยู่ด้วยกัน สัญญาสองปี ถ้าเซ็น อยากย้ายไปไหนก็ไม่ง่ายอีกแล้ว ถ้าไม่เซ็น เพื่อนจะน้อยใจไปอีกนาน เราจะรักษาอะไรไว้ เก็บอิสระไว้แล้วยอมให้เพื่อนน้อยใจ ใกล้ลักษณ์ 7 ยอมถูกผูกไว้เพื่อไม่ให้ความสัมพันธ์ร้าว ใกล้ลักษณ์ 9
ENFP สะดุดที่คำถามข้อสาม เขาเลือกอิสระแทบไม่ต้องคิด แต่พอถูกถามเหตุผล กลับพูดถึงระยะสัญญาและค่าปรับถ้าย้ายออกก่อนกำหนด ถ้าในคำตอบมีแต่ตารางเวลา นั่นคือเสียงของ P แรงจูงใจต้องฟังจากอีกฉากหนึ่ง คืนที่เพื่อนเจอเรื่องหนักและเรานั่งอยู่ข้าง ๆ โดยไม่มีแผนอะไรเลย เราอยากลุกกลับก่อนหรือเปล่า
04
สิ่งที่ตัวอักษรไม่ได้บอก
คนคนหนึ่งลงมือทำอย่างไร: ส่วนนี้ตัวอักษรมองเห็น
สิ่งที่ตัวอักษรสี่ตัวไม่มี
- ระดับการพัฒนา
- ลักษณ์ย่อยตามสัญชาตญาณ
- แรงกดพาเราไปไหน
นพลักษณ์กับ MBTI ไม่มีตารางเทียบกัน และเราไม่คิดขึ้นมาเอง สองโมเดลนี้ผ่าคนคนละแนว ตารางเทียบที่หาได้ในอินเทอร์เน็ตมาจากการสังเกต ไม่ได้วัดมา และแต่ละตารางก็ไม่ตรงกันเอง ที่วัดกันไว้มีทางเดียว คือจากลักษณ์ในนพลักษณ์ไปหาตัวอักษรทีละตัว รู้ลักษณ์แล้วจะเดาตัวอักษรได้แม่นขึ้นนิดหน่อย หน้านี้อ่านย้อนทาง ซึ่งเป็นฝั่งที่ไม่มีการวัด แรงจูงใจสามแบบข้างบนจึงเป็นตัวอย่างของกลไก ไม่ใช่รายชื่อครบ และลักษณ์อาจเป็นลักษณ์ไหนก็ได้ในเก้าลักษณ์ ENFP ที่จมลึกเปลี่ยนความสนใจเร็วจนคนรอบตัวตามไม่ทัน เรื่องที่เคยชวนเพื่อนเข้ามาร่วมถูกทิ้งไว้ให้เพื่อนเก็บกวาด แล้วเขาก็เริ่มหลบหน้าคนเหล่านั้น เมื่อความกดดันลากยาว สามคนนี้พังไปคนละทาง ลักษณ์ 9 ร้อนใจเมื่อเพื่อนตอบแชตช้า แล้วไล่เช็กว่าทุกคนยังโอเคกับตัวเองไหม ลักษณ์ 4 กระโจนเข้าไปดูแลคนที่ไม่ได้ขอความช่วยเหลือ ลักษณ์ 7 เริ่มจับผิดวิธีทำงานของคนรอบตัวทีละเรื่อง ลักษณ์ย่อยแบ่งว่าความรักคนนี้ไหลไปทางไหน แบบผดุงตนไหลไปที่ความเป็นอยู่และร่างกาย แบบความสัมพันธ์ไหลไปที่คนคนเดียว แบบสังคมไหลไปที่วงเพื่อนกว้าง ๆ
05
คำถามที่เจอบ่อย
เป็น ENFP แต่แบบทดสอบนพลักษณ์ออกมาเป็นลักษณ์ 9 พลาดตรงไหนหรือเปล่า?
ยังไม่ถือว่าพลาด ลักษณ์ 9 ไม่มีความสัมพันธ์ที่วัดไว้กับตัวอักษรตัวไหนเลย รหัสนี้จึงไม่มีอะไรให้ขัดกัน ตัวที่ควรลองตรวจคือ N ถ้าไอเดียของเราเกิดตอนคุยกับเพื่อนเท่านั้น และวันที่อยู่คนเดียวเราใช้ชีวิตตามร้านเดิม ทางเดิม ลำดับเดิม ก็แปลว่า N ถูกค้ำไว้ด้วยคนรอบตัว และลักษณ์ 9 เข้ากับรหัสนี้ได้ไม่ฝืน
เป็น ENFP ที่ชอบไปเที่ยวคนเดียว แปลกไหม?
ไม่แปลก ลองดูว่าเราไปหาอะไรในทริปคนเดียว ถ้าไปเพื่อพักจากความต้องการของทุกคนที่บ้านและที่งาน ใกล้ลักษณ์ 9 ถ้าไปเพื่อเป็นคนที่ไม่มีใครรู้จักและได้เจอตัวเองในเวอร์ชันที่ไม่ต้องแสดง ใกล้ลักษณ์ 4 ถ้าไปเพราะไม่อยากรอตารางว่างของใคร ใกล้ลักษณ์ 7 ส่วนความอยากออกเดินทางนั้นเป็นเรื่องของตัวอักษร
แฟนบอกว่าเราเป็นคนไม่มีจุดยืน เกี่ยวกับลักษณ์ไหม?
เกี่ยว แต่ต้องดูว่าจุดยืนหายไปตอนไหน ถ้าหายตอนที่ความเห็นของเราอาจทำให้ทะเลาะกัน นั่นใกล้ลักษณ์ 9 ถ้าข้างในมีจุดยืนชัด แต่แผนเปลี่ยนตามอารมณ์จนแฟนตามไม่ทัน นั่นเป็นภาพของ P บนลักษณ์ 4 ถ้าเราไม่อยากผูกตัวเองกับคำตอบไหนเพราะกลัวเสียทางเลือกอื่น นั่นใกล้ลักษณ์ 7
ได้เป็นหัวหน้าทีมแล้วไม่กล้าดุลูกน้อง เพราะเป็น ENFP หรือเปล่า?
ความเกรงใจแบบนี้เป็นภาพของ F ที่ ENFP ทุกลักษณ์มีได้ ลักษณ์อยู่ที่สิ่งที่เรากลัวจะเสียถ้าดุ ถ้ากลัวบรรยากาศในทีมจะอึมครึม ใกล้ลักษณ์ 9 ถ้ากลัวลูกน้องจะมองว่าเราเป็นหัวหน้าเย็นชาแบบที่เราไม่อยากเป็น ใกล้ลักษณ์ 4 ถ้าแค่ไม่อยากเข้าไปอยู่ในบทสนทนาหนัก ๆ ใกล้ลักษณ์ 7