İçgüdüsel alt tip
Enneagram so8: durağın gücü
so8, dayanışma: kelime bir okul kermesinin afişine benziyor, Sekiz’e hiç benzemiyor. Burada bir övgü değil, bir Sekiz’in gücünü nasıl dağıttığının adı. Aşağıda bu gücün kimin için çalıştığını ve kendine neyi almadığını göreceksin. Sana uyup uymadığına sen karar verirsin; kod yalnızca bir öneri.
- önde
- yanında
- unutulmuş
Alt tip kodu, diğer ikisinden hangisinin yanında, hangisinin unutulmuş olduğunu söylemez
Karşı tip: tutku kendi aleyhine döner
01
Bu içgüdü neyi korur
- spkendi alanımı korurum
- soortak olanı beslerim
- sxtek bir kişiye bağlanırım
so8 için «biz»in net bir şekli var: Kadıköy durağında sıra bekleyen on dört sarı dolmuş, çay ocağı, yıllardır aynı yüzler; karşıda ise hat güzergâhlarını ve plakaları masa başında belirleyen belediye. Sekiz, kendisi hakkında başkasının karar vermesine katlanamaz; so8 bu durakta bir hesap da öğrendi: tek dolmuşun hattını bir imzayla kaldırırlar, on dördü için meclisi toplamak gerekir.
Belediye elektrikli araca geçiş için her şoföre ayrı ayrı teklif götürmeye başlar: kimine hibe, kimine kredi, herkese başka rakam. Durakta kimse kime ne teklif edildiğini söylemez olur, herkes yanındakinin daha iyi pazarlık yaptığından şüphelenir. O akşam kendi teklif mektubunu rakamlarıyla birlikte çay ocağının panosuna asar.
Hattın kaldırılmasına karşı dilekçe veriliyor ve on dört şoförden biri, Pendik’te oturan en yaşlısı, henüz imza atmadı. On dört saatlik vardiyadan sonra, gözleri kapanırken, so8 son seferin ardından Pendik’e gidip imzayı alır. Dilekçeyi o okumayacak, konuşmayı durak başkanı yapacak; ona yeten, belediyenin masasına on dört imzanın on dördünün birden gitmesi.
02
Tipin tutkusunu nasıl renklendirir
- Tipin tutkusu içgüdünün içinden dışarı çıkar
- Karşı tip: tutku kendi aleyhine döner
Belediye hattı kaldırmaktan vazgeçtiği akşam so8 cebinden bütün şoförlere, çaycıya, simitçiye ve o saatte bekleyen yolculara Karaköy’de balık ekmek ısmarlar. Sekiz’in şehveti azla yetinmez: tezgâhtaki son ekmek de o akşam biter. Kimin ödediğini soran olmaz.
Dayanışma so8 için incelik değildir. Balık ekmek herkesin, trafik cezası onun: eylem günü trafik polisi ceza yazmaya başlayınca en öndeki aracın kendisinin olduğunu söyler ve cezayı kendi plakasına yazdırır.
Elektrikli araç hibesini hat için belediyeden o kopardı; parayı on dört şoföre eşit böler, kendi payı da aynı, oysa en çok toplantıya giden oydu. Sekiz’in şehveti en kalın payı isterdi, ama fazladan bir pay onu durağın gözünde ikinci bir plaka sahibi yapardı; kendi tabağına gitmeyen o iştah, haksızlık yapanın masasına oturur. Sonra kooperatif başkanının iki yaşlı şoförün payından «aidat» kestiğini öğrenir. Genel kurulda o kesintileri kuruşu kuruşuna okur ve başkanın yüzüne öyle bir sesle konuşur ki şoförler bile araya girmek zorunda kalır.
03
Kendi tipindeki diğer ikisinden farkı ne
- Bu sayfa
- Karşı tip
sp8, hayatta kalma
Köprüde lastik patladığında ikisi de aynı şekilde sakinleşir: ses alçalır, hareketler kısalır, tek bir telefon. Belediye hattı ihaleye çıkaracağını açıklar, büyük bir şirket girecek. sp8 kimseye muhtaç olmamak için krediyle kendi plakasını satın alır. so8 on dört şoförü bir kooperatifte toplar ki ihaleye birlikte girsinler. Tepeden baskı gelince önce neye tutunursun: kendi yedeğine mi, yanında duracak insanlara mı?
sx8, sahiplenme
Birinin arabası gece çekiciyle götürülse, ikisi de sorup beklemeden otoparka gidip aracı çıkarır. Ama sx8 bütün ateşini tek bir insana verir, so8 ise kendi insanlarının hepsine eşit böler. Aynı akşam en yakın arkadaşının evine haciz gelir, durakta da bir şoförü yolcu darp eder. sx8 onun yerinde olsa sabaha kadar arkadaşının yanında kalırdı. so8 önce durağa, oradan karakola gider, arkadaşına gece yarısından sonra uğrar. Aynı gece hem en yakının hem bütün insanların sana ihtiyaç duyarsa, önce kimin kapısını çalarsın?
04
Dizilişteki yeri ve unutulmuş içgüdü
- so/sp/sx
- so
- sp
- sx
- so/sx/sp
- so
- sx
- sp
Önde bu içgüdü olduğunda iki diziliş mümkün
Plaka sahibi ona kendi plakasını ucuza devretmeyi teklif eder, ama başka bir hatta, Ataşehir’de. Ömürlük bir güvence bu. so8 teşekkür eder ve reddeder: sosyal içgüdü önde olunca soru plakanın fiyatı değil, Kadıköy durağındaki çay ocağında yarın kimin yanında oturacağıdır.
Durakta herkes kadar çay içer, bir bardak fazla değil. Yalnızken ise gece salonda kendi kilosunun iki katını kaldırır, sabaha karşı; belindeki fıtık için fizik tedavi randevusu üçüncü kez ertelenir. Kendini koruma onda unutulmuş; salonun gece bekçisi onu adıyla tanır.
Bire bir unutulmuş olunca, iki kişilik bir sepet so8’e dar gelir. Karısı evlilik yıldönümü için Kapadokya’da balon turu ayarlar. Sepette, güneş doğarken, so8 belediyeyi ve kooperatifi anlatır. Karısı iniş fotoğrafında gülümsemez.
05
Test ne gösterir
Her şey ayrıştı: alt tip ve dizilişin tamamı
Yanında ve unutulmuş neredeyse eşit: dizilişsiz alt tip
Önde ve yanında neredeyse eşit: iki aday
Şunu baştan söyleyelim: dört sonuç içinde test en az isabetle baskın içgüdüyü yakalar. Her iki kişiden birinde puanlar birbirine yakın kalıyor; öyle durumlarda sana bir tane yerine iki tane gösteriyoruz. Güvenilir olmak ve kimseye muhtaç kalmamak söz konusu olunca so8’in cevapları kendini koruma gibi duyulabilir. Onun da bir kenarda kavanozda yedek parası vardır, ama kavanozun üstünde «durak» yazar. Bu kavanoz hiçbir cevapta görünmez, bu yüzden sonuç so8 ile sp8’i ayıramayabilir ve sp8’i ikinci aday olarak yanına koyabilir.
06
Sık sorulanlar
Kendi işimi kurma fırsatım var. Neden bu kadar tereddüt ediyorum?
Belki mesele para ya da risk değil. Kendi işinde durak yoktur: sıra, çay ocağı, yanında duracağın ve birlikte karşısında duracağınız kimse yoktur. Sosyal içgüdüsü önde olan Sekiz’in gücü tam da bu duruştan doğar. Karar vermeden önce bir hafta boyunca kimin için ayağa kalktığını not et; liste uzunsa, yeni işin içinde de o insanlara bir yer ayır.
Herkes adına karar verdiğim söyleniyor, oysa onlar için yapıyorum. Sorun ne?
Direksiyondaki şoförü düşün: yolcular yolu sormaz, sadece iner. Grup için çalışan güç de güç olarak kalır; so8 kararı hazır getirince kimse o hıza itiraz etmeye yeltenmez, ve insanlar kendilerine sorulmadığı hissiyle evlerine döner. Bir sonraki kararı açıklamadan önce üç kişiye «sen olsan ne yapardın» diye sor ve cevaplarını yüksek sesle oku.
Takımın işi için sadece beni övünce neden rahatsız oluyorum?
Belediye başkanı tokalaşırken sadece senin elini sıkınca, durağın geri kalanı fotoğrafın dışında kalır. so8’in dayanışması kimsenin daha yüksekte durmamasına dayanır; bu rahatsızlık sahte alçakgönüllülük değil, anlaşmanın alarmıdır. Bir dahaki törene tek başına değil, hattın en eski şoförüyle birlikte git.
Kendime bir şey aldığımda neden arkadaşlarımdan almışım gibi hissediyorum?
so8’de vicdan kooperatif kasasının anahtarını taşır, çünkü ortak kasadan fazla alan, arkadaşların korunduğu kişiye dönüşür. Ama o anahtar senin evinin kapısını açmaz: kendi fazla mesainle kazandığın para o kasaya hiç girmedi. Harcamadan önce kasaya bir çay parası at, sonra gönül rahatlığıyla al.